1

Mari Belajar Bahasa Madura (+4)

Saleh Mendidik October 17, 2014

KOSA KATA BAHASA MADURA SD KLS III – VI Minggu, 03 November 2013

KOSA KATA BAHASA MADURA SD

BLOG INDUK : diklik

http://blograsyad.blogspot.com (semua blog)

Buku Kosa Kata Bahasa Madura SD

Kelas 3, 4, 5, & 6 Semester 1 & 2

Tahun Pelajaran 2013-2014 (M. Rasyad, SDN Cenlecen 2, Pakong Pamekasan Madura)

Pyatoran

Kalaban rampongnga buku Kosa Kata Bhasa Madhura Kellas 3, 4, 5, & 6 SD ka’dinto kaula mojhi sokkor da’ Ghuste Allah se kobasa.Essena buku ka’dinto aropaaghi kompolan kosa kata se biasa eghunaaghi neng Pangajharan Bhasa Madhura SD semester 1 & 2 dari kellas 3, 4, 5, & 6.Buku ka’dinto ce’ aghunana mongghu da’ sadhajana ghuru SD se molang bhasa madhura, langkong-langkong da’ badan kaula dhibi’ karana ta’ marepot pole e dalem narekae PBM e kellas.Parlo ekaonenge buku ka’dinto apandhuman da’ tello’ kamus bhasa madhura engghi ka’dinto angghidhan: Tim Pakem Maddhu Pamekasan, Adrian Pawitra, sareng Bastari-Yoesi Ika Fiandarti.Saka’dinto pyatoran dari kaula, manabi bada kakaleroan e dalem tolesan ka’dinto nyo’onna palerressaghi kadhiponapa saena dari tan-taretan sadhaja se ghumate da’ bhasa madhura kaangghuy masamporna buku ka’dinto.

Pamekasan, 6 Januari 2014

se nyoson

M. RASYAD

Ghuru SDN Cenlecen 2, Pakong, Pamekasan, Madura

Daftar Pustaka

Tim Pakem Maddhu Pamekasan. 2007. Kamus Bhasa: Madhura-Madhura-Indonesia. Pamekasan: Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Kabupaten Pamekasan.Pawitra, Adrian. 2009. Kamus Standard Bahasa Madura-Indonesia. Jakarta: Dian Rakyat.Bastari dan Yoesi Ika Fiandarti. 2009. Kosa Kata Bhasa Madhura Lengkap. Sorbhaja: Karya Simpati Mandiri.

Daftar Isi hal.

1. Pyatoran………………………………………………………….. i

2. Daftar Isi………………………………………………………….. ii

Cerpen ini untuk wacana dalam soal:

UTS, UAS, UKK, dan US Bahasa Madura di Sekolah Dasar

1. Pangajharan Dari Ngagga Mano’

Bada settong careta neng dhisa Pakong. Kasebbhud nyamana Ka’ Samman. Kalonta lantaran penter nyoleng ban ngejhung. Serrena dhibi’na oreng tane sabbhan are bada e sabana noghui padina se salokke’. Huuraa’-huuraa’ oraggha ce’tennena sambi ngoddhan tale se eghattonge kot-menakot ka angghuy ngagga mano’ se ngabbher nyolpe’ padina. Tape polana sambi nyoleng ban ngejhung pendheddha ta’ ekarassa sanare re-saare bhenteng bada e sabana. Esettong are, angen saba celleb ser-ngalesser ngeba bhungkana padi aghuli sasat omba’ ta’ bu-ambu, Ka’Samman manyaman se nyoleng, ce’hoso’na sambi leng-mateleng da’kangan da’ kacer etoro’e kejhungan macapat, dhagha dhibi’na ta’enga’ jha’ are ella compet.

Ta’abit se nyoleng ban ngejhung Ka’ Samman ebakto jareya akanta takerjat sakaleng ada’, ngonjhal pas alonca’ dhaga labu tajharungngeb sampe’ moana rong-calerong buddhag tana. Seddhengngan kalambhina soak mong-kemongnga. Ka’ Samman terros abalandas jhaga ngenyong maceceng ta’ le-tolean mole ka bengkona se coma ra’-para’ elong. Sadapa’na kabengkona banne olle pojhian tape pangloan ghir-ghighir ban la’-ghella’an dari se bine’ amargha salaen ta’ japo’ bakto bhajang asyar pas kabada’anna moana Ka’Samman da’ bhidana ban con-locon neng luddhruk. Sajjegga jareya da’ budina Ka’Samman ta’toman talambhas bakto, bhajangnga ejaga da’iya keya tanena. Kapalangan Ka’Samman neng e sabana adhaddhiaghi pangajharan se ekaolle dari ngagga mano’: Ja’ kasennengngan apa’a bhai ta’ olle bat-talebat se bisa maloppa da’ selaen. (M.Rasyad)

2. Dha-nendha Dhaddhina Calaka’

Lantaran etombui resa neng le’erra Bahtiar so ca-kancana eco-koco “se Ponok”. Resa ele’erra se rajana pada ban ebbal kasti re-saarena ngeba sossa dha’ Bahtiar. Esettong are Bahtiar aoba pekker aba’na terro matada’a resana, dalem pekkerra terro atapa’a me’-ame’ olle petodhu bisa maelang resana. Tengnga malem Bahtiar entar nyeppe dha’ ghunong se bada neng dajana bengkona. Dapa’ ka ghunong, neng guwa bahtiar tojhu’ meddhet, o-tao bit-abiddhan pas ngeding tangessa ana’na setan sambi acaca so embu’na, “Ngeee – ngeee – ngeee, buuu’-buuu’ sengko’ terro amaenna ebbal, buuu’ “. Embu’na setan nyaot,“Pya nemmo bhai ba’na Cong, edhinna’ reya tada’ tokona ebbal”. Pas ana’na setan nyambit,“Arowa bu’ ebballa neng le’erra oreng se atapa”. Embu’na setan pas atole dha’ Bahtiar se meddhet laju nyandher pas ajhabhik resana. Bahtiar ngetek esandherri embu’na setan pas takerjat polana le’erra ekarassa dhammang. Deng la egaga resana la temmo tada’. Bahtiar ce’ peraggha pas dhuli mole terro abala’a dha’ embu’na.

Kalagguanna ga-tatanggana kasambu’ ban perak polana Bahtiar resana ella baras ban atamba gaga’. Kabar careta gella’ dapa’ da’ man-dimman dhisa, bannya’ oreng se pada etombui resa neng le’erra terro nendha’a atapa’a neng ghunong akanta Bahtiar. Tape se bangal nendha coma settong oreng. Oreng gella’ ngoddhi atapa sampe’ pan-barampan are. Saellana abit se atapa bakto tengnga malem ngedhing tangessa ana’na setan sambi acaca so embu’na, “Ngeee – ngeee – ngeee, buuu’-buuu’ sengko’ ambua ta’ amaenna ebbal pole, busen, eya’ ebballa pabali dha’ oreng se atapa rowa”. Embu’na setan nyaot, “Iya, kamma ebballa epabalia pong-pong orengnga ghi’ bada”. Embu’na setan pas nyander dha’ oreng se atapa. Kalaban ta’ nya’-bannya’ caca embu’na setan pas napellaghi ebballa se aropa resa dha’ le’erra oreng se atapa. Oreng gella’ takerjat banne pas perak tape sossa sabuluna kole’, le’erra atamba berra’ lantaran resana ngarempeng dhaddhi duwa’. Oreng gella’ dhari kastana pas nanges atowat long-bhallongan bi’-dhibian neng ghunong se seppe, towadda, “Aduuuuu ma’ da’iyaaa setaan”.

Saellana mole dapa’ dha’ kampongnga sakabbina ga-tatanggana pada kasambu’ ngabas resa se bada e le’erra atamba bannya’ dhari settong dhaddhi duwa’. Ga-tatanggana bannya’ se manglo. Oca’na, “Jareya, Cong, ollena dha-nendha ta’ mekker gallu, dha’ budina ja’ dha’ iya pole ma’ le ta’ atamba bannya’ kenga’e, ya !”(M. Rasyad)

3. Jhagghuran Ekera Ghagghara Nyeyor

Olle tello are Siman se e’-nae’an nyeorra neng Ber Duko dhisa Pakong. Tape maske segghut molong nyeorra odi’na ghi’ mellas bhai. Settong are bakto neng tas nyeorra, Siman toju’ nyekklak sambi acaca ngon-lengngonan. Oca’na, “Tang long-polongan degghi’ mon la bannya’ terro ekabellia motor se alos, pas sengko’ ngonjangnga ca-kanca, aejjassanna ma’le katon gaga’, ca-kanca pas eatorranna lengghi, ngereng lengghi, ngereng lengghi, ngereng lengghi pasae”. Siman la gu-onggu mabu’ ngen-angen terro se alos, dhaga loppa ja’ aba’na neng tas nyeorra. Serrena lengngonna ta-santa’ ghallu Siman pas tajhungklang terjun bebas jhagghuran katana. Ngeding monye jhagghuran ga-tatanggana berka’ rebbu’an se nyareya ekera grabassa nyeor. Deng la dapa’ lajhu ngreyong se nanges, atowat sakowaddha ora’ lantaran ngatela Cong Siman malekko’ da’ gulina seddeng matana mancella’ nako’e. Kalaban sekat ga-tatanggana lajhu ngeba Siman da’ ma sake’.

Ta’ abit neng ma sake’ Siman la bisa aghella’ kek-ngalekkek. Neng ada’na ca-kancana, senyapot Siman ngoca’,”Ella sengko’ jherra’a ta’ terrowa ka se alos pole, ango’an nrema apa badana, noro’e adhad wa’-buwa’an, se tanto mocet gallu ta’ bisa lajhu maddhan, se parlo alako ghu-ongghu, halal ban jhujhur, karana bada Sengator, Ghuste Allah langkong oneng takerranna mongghu da’ mahloggha”.Mare acaca Siman pas ngremmeng aeng matana, enga’ ka nasibba dhibi’ se ghi’ mesken ban ghi’ nongghal sarta pole edhina mate reng towa duwa’na, tanto sake’ bhi’-dhibi’an neng masake’ atena nespa, mellas ban sossa tada’ gandhinganna. (M.Rasyad)

4. Kerbuy Abudhu’ Manossa

Neng seddhi’na ghunong Pakong lamba’ odi’ settong kerbuy pote. Settong are, bakto nyare kakan pelka’ ta’ nemmo aeng. Kerbuy ngatela cangkelongan nyangka aesse aeng. Karana ce’ pelka’na lajhu eenom sampe’ tada’. Mare ngenom kerbuy takerjad ngeding u-bau seng-laseng. Neng pekkerra, ”Areya banne aeng tape ra’-cora’na kemmena manossa”. Kerbuy ngetek tako’ tabu’na sake’. Olle tello are tabu’na molae sake’ ban bara. Dari are ka are bulan ka bulan tabu’na se bara sajan raja. Genna’ 9 bulan 3 are kerbuy ngua’ pas ajjhen o-tao kalowar budhu’ tape aropa 3 bhaji’ bini’ manossa. Se tello’ enyamae Mawar, Malate, ban Gaddhing se da’-ngoda’an.

Ebakto se tello’ la ja-raja, lapenter berka’ ban amaen, kerbuy nemmo kasossa’an. Ana’ se tello’ ekeco’ eghiba buru oreng. Kerbuy seang malem sossa sabuluna kole’ sampe’ ekakoros ban ekasake’ dhaga ta’ kowad ajhalan. Serrena neser ka ana’na kerbuy maksa ajhalan nyare da’ man-dimman kennengan. Saellana dapa’ da’ settong kampong kerbuy ngeding bauna ana’na neng settong roma. Ta’ kalaban bannya’ pekker kerbuy lajhu ngandhus labangnga sampe’ tello kale, aherra pas abukka’. Ngatela ana’na kerbuy lajhu aghellu’ sambi nanges. Tape se duwa’ Mawar ban Malate ta’ enda’ ka embu’na pas buru majhau. Tape Ghaddhing sajan nyambellut ka embu’na sambi nanges ngog-serngoghan. Kerbuy man-ngoman se duwa’ tape pagghun ta’enda’ mala ca’-ngoca’e embu’na. Oca’na, ”Ba’na keban, ba’na kerbuy, banne tang embu’ ”. Kerbuy neng-enneng coma nanges sampe’ cab-cabba aeng matana aghalajhir mabacca pepena.

Ta’ bisa ngoman ana’na se duwa’ kerbuy ban Ghaddhing pas mole. Dapa’ neng settong kennengngan se sateya anyama Sombher Dhuko kerbuy pas aserro sake’ to’ot. Kerbuy apessen da’ Ghaddhing,”Naaa’ sengko’ mojhia da’ ba’na mandhar nemmoa pojhur, naa’ sengko’ reya mahlok keban tape ba’na da’ kasengko’ nganggeb embu’ ta’aoba tekka’a sakonco’na obu’ bhida ban seduwa’ rowa, dhina pasabbar coma Se aghabay sengko’ ban ban’na setao apa rahasiana reya, maju tarema kalaban ihlas, degghi’ maske sengko’ tada’ jalane odi’ reya kalaban sabbar, aduuu, ella sengko’ ta’kowat sake’ tang ajal dapa’ gan dhinna”. Ta’ esangka mare awasiat kerbuy pas mate lajhu daddhi somber se ngolbu’ emmas. Ghaddhing mandi sambi makempo’ emmas se kalowar dari kolbu’na somber. Ngeding berta jareya se duwa’ Mawar ban Malate terro mandia keya tape pas olle calaka’ mate tasellem. (M.Rasyad)

5. Dhalmos

Neng settong careta bada oreng anyama Dhalmos, tengkapolana males alako tape terro ngakanna nyaman. Mongghu da’ aba’na sakabbhina kalakoan ekarassa malarat ban berra’.

Settong bakto tengnga malem neng bengkona Dhalmos aghella’ bi’-dhibi’an lantaran nemmo akal kaangghuy kal-ngakale oreng laen. Neng pekkerra terro nepoa sabannya’na oreng se bada e pasar sopaja olle kaontongan se raja. Carana Dhalmos ebakto malem jareya nyare kajhu se konco’na metto cangka. Saellana nemmo, kajhu ghella’ pas ebu’leddhi obu’ ban kaen barna celleng maksoddha ma’le katon serrem ban nako’e.

Saterrossa Dhalmos pas kalowar dari bengkona nyong-ngenyong entar ka pasar neng dhisana. Dapa’ ka pasar Dhalmos pas abendem pesse sabannya’na satos ebu ropeya se ecar-pencar gan sapolo ebuan neng en-laen kennengan.

Kalagghuanna teppa’ are pasaran Dhalmos ghi’ lagghu entar ka pasar nojjhu neng kennengan se aba’na ghella’ malem abendem pesse. Ebannya’na oreng Dhalmos abhidhatu kalaban careta cek-lecek. Oca’na, ”Heee tan-taretan sadhaja se pada moljha, kajhu cangka se etegghu’ bula neka banne kaju ban-saromban tape kaju sakte se bisa nyare pesse kalaban cokop ecole’aghi ka tana.”

Dhalmos pas apoter tello kale lajhu ngontallaghi kaju saktena da’ tana kennengan se aba’na ghella’ abendem pesse. Bakto kajuna ecole’aghi da’ tana sakabbhina oreng se nyakse’e pada kasambu’ lantaran pas kalowar pesse sapolo ebuan. Dhalmos sambi acaca cek-lecek ngontallaghi pole kaju saktena sampe’ sapolo kale, reng-oreng se pada ngabas sajan kasambu’ polana ban ecole’aghi lajhu kalowar pesse sapolo ebuan tak-ngettak.

Lantaran dari penterra Dhalmos acareta sampe’ bada oreng se nabar kaju saktena sapolo juta ropeya. Dhalmos dha-kendha ta’ enda’ tape serrena penter alecek Dhalmos bisa maparcaja oreng sampe’ kajuna kajhuwal seket juta ropeya. Kaangghuy ta’ etemmo akal lecekka Dhalmos ngoca’ da’ oreng se melle kajuna, “Ka’ kaju sakte neka cole’aghi neng are pasaran pole lantaran samangken ampon nare’ ban lebat bakto saratta ta’ kengeng lebat dari pokol sanga’!” Oreng ghella’ parcaja pas pada mole. (M. Rasyad)

6. Ghlata Jar-kalenjar Da’ Jakarta

Bada settong ghlata e co-koco ca-kancana lantaran kandhana eanggheb ta’ maso’ akal. Ghlata ghella’ akandha da’ kancana. Oca’na, “Sengko’ bhuru dateng jar-kalenjar da’ Jakarta nenggu me-ramme neng dhissa”. Ghi’ ta’ mare acaca ghlata ghella,’ pas ca-kancana dhuli nyalko’ sambi la’-ghella’an. Oca’na, ”jha’ dhak-gendhak ra dhika, jhalanna dhika bhai pe-kleppean akanta cong-cong lemar, tedhung ra bhai ma’ le olle bila’ sakontol, haa haa haa haaa”.

Ngedhing caleanna ca-kancana ghlata pas ngoca’, “Mon ghi’ ta’ parcaja mara sengko’ acareta’a!” Ca-kancana nyambhit, “Iya, mara dhuli careta’aghi, sengko’ gliya’ ngedhing cacana ba’na ghella’!” Ghlata pas acareta: “Tello are tello malem sengko’ tadha’ neng lencak reya banne nga’ ba’na se ghun lakona les-mamales ban ngekke’an oreng tedhung. Sengko’ reya noro’ majikan da’ Jakarta, carana bakto malem sengko’ nalar da’ klambi anyarra majikan se e pakae’ ka pako neng tembo’ rowa. Bakto lagghu majikan asalen ngangghuy klambi anyarrapas da’ Sorbaja terros nerbang da’ Jakarta. Sengko’ bakto jareya nongko’ neng bhauna ta’ kasa’an. Da’ dimma’a kennengngan sengko’ noro’ majikan. Tantona apa se ekatela majikan sengko’ pada tao, otamana Taman Mini Indonesia Indah ban Ancol. Terros majikan mole, iya sengko’ pada noro’ mole sampe’ dapa’ da’ dinna’ reya”. Ca-kancana ghlata ghun coma ghu’-ongghu’an ta’ metto caca sakale lantaran cone talanjhuk co-ngoco kancana. Mongkase caretana ghlata ghella’ ngoca’, “Sengko’ ban ba’na da’ bhidhana, coma bhidhana iya areya tengghi mabana pangaterro ban genna’na pekkeran se atareka”.(M. Rasyad)

7. Arebbhu’ Tolang Da’ Dhaghingnga

E budina bengkona Man Sadin neng tengnga saba bada rung-barungan. E bakto sar-asar maba rung-barungan ghella’ ekatoju’i duwa’ na’-kana’ sapopowan, nyamana Sale ban Brudin. Sekaduwa ju’-toju’ sambi dha’-kandha’an. Dhang-kadhang pada aghella’ salang pajhighellan. Tape bid-abidhan dari se akandha pas se kaduwa bang-tabangan caca.

Asal molana:Sale ngoca’, “Sengko’ terro namenna jhagung epabannya’a”. Ngeding oca’na Sale, Brudin nyaot, “Mon sengko’ laen so ba’na terro ngobuwa embi’ sakandhang”. Sale pas nyalko’, “Iya, tape embi’na ba’na panggher ghallu ka pattok ma’le ta’ ambha ka tang saba”. Brudin ta’ enda’ kala, “O, banne da’ iya, Ke’, sabana ba’na paghari palengkeb, aman jareya”. Sale nyaot, “Enja’ jha’ ngator sengko’ ba’na, Din, jareya tang urusan, jha’ wa-matowa”.Tape serrena Sale lakar kana’ ngarosan, Sale pas pegghel lajhu tanangnga esolor nyongkottaghi cetaggha Brudin. Brudin pada ta’ enda’ ngala maske towa’an pas tanangnga alembayyaghinapok pepena Sale salang pacentar tello kale sambi ngoca’, “Ba’na mer-mangomer ka setowa’an tada’ tatakkramana, ambui Cong ja’ bali’i pole ma’ le ta’ kaler dukale!” Terros se kaduwa pas madhaddhi tokar salang ghumbhel akanta koceng ban pate’.

Man Sadin se pareppa’na arao padina takerjhat ngeding grudu’na rung-barunganna robbhu atalabuyyan ecapo’ sengkol tokarra kompoyya se kaduwa. Man Sadin dhuli nyandher, ta’ bannya’ caca dapa’ pas lajhu mabhiyar pepena se kaduwa. Ta’ karowan Sale ban Brudin saellana tao jha’ se mabhiyar ghella’ teppa’ kaena dhibi’ pas buru cal-mancal pada ban koceng bulla’, sambi rak-nerrak saba seghi’ acellot sampe’ aherra se kaduwa pada labu napang car-takacar apor-popor ban cellot. Pas se kaduwa jhagha salang abas sambi aghella’an lantaran mowana pada atang-pontang ban cellot. Man Sadin ngatela kompoyya aghella’an burung se nabangnga terros polana se kaduwa ella akor. (M. Rasyad)

8. Ngantos Ngombarra Pajjhar

Bakto jhaga malem saellana mokka’ labang ada’na Sa’diyah embu’na Jamen takerjhat amarga ngatela ana’na la etemmo ju’-toju’ neng amper ada’ romana. Patoju’na meddhet ta’ kasa’an ngadep ka temor sambi ngabas bintang porteka se sonarra ngabhiru ngadhirap terrang. Sa’diya nyapa laon ana’na, “Na’ ma’ atoghu dinna’ ba’na, bada apa, sateya ghi’ malem?” Jamen nyaot, “Iya, Bu’, sengko’ terro taowa pajjhar”. Ngeding jawabbha ana’na Sa’diya ngarte ja’ ana’na la tombu pekkeran naleteya tatengnger se bada neng alam. Sa’diya apangarep mandar ana’na leburra nalekteghi alam nemmo bhab se raja ghunana. Melana Sa’diya mokka’ pekkeranna ana’na, “Na’, abassaghi patete langnge’ e temor rowa, degghi’ bakal bada’a dha-tandha se da’ ba’na atamba’a ngarte!”. Jamen gu’-onggu’an ngejappaghi la-balana embu’na.

Sakejjha’aghi’, Jamen pas ngatela ngombarra pajjhar dari baba langnge’ mongghing temor pas aorag ce’ peragga, “ Oiiiiii, sengko’ la taopajjharra Bu’, cajana moncar abak ngapote neng langnge’ se ghella’ mola pettheng calemodhan, sateya langnge’na la bhlibbhar tera’ ta’ ce’ petthengnga pole, Bu’ cora’na pajjhar reya sonarra are se bhuru dapa’ da’ langnge’ rowa, berampa mennet jhalanna Bu’?” Sa’diya se ju’-toju’ neng seddhi’na ana’na ce’ bhungana ngeding cacana ana’na se la ngarte asalmolana pajjhar, sakeng bhungana Sa’diyah rembeng aeng matana, asokkor da’ ghuste Allah se matombu pekkeranna ana’na sampe’ bisa apanemmo (meng-analisa). Pas Sa’diya nerrossaghi cacana ana’na, “Sonarra are reya, Na’, se dapa’a ka’ bumi ra-kera bellung menneddhan, mon ba’na bada neng tas kapal tase’ bakto lagghu pas ngabas katemor, maske ba’na ngatela are kapalla ghi’ petteng, tape bid-abidhan olle 8 mennet kapalla pas tera’ edapa’e sonarra arena, jareya tandhana jha’ sonarra are banne pas lajhu dapa’ tera’ da’ bumi otaba da’ kapalla tape neng bang-abang ghi’ alonca’e kennengan kosong (ruang hampa) ban ghi’ alarbat neng angen (atmosfer bumi)”. Ta’ abid dari ngombarra pajjhar pas ramme ban kongko’na ajam coker baghisar se sanget lanto salang sambhit da’ peggha’na pas asambung ban sowarana reng adan sobbu neng jid-masjid, Sa’diya pas ngajhak ana’na asanat sholat sobbu ka masjid se bada neng kampongnga. (M. Rasyad)

9. Pornama E Mongghing Temor

Bakto toron ngajhi, Jamen ale’na Mena ce’ peraggha log-ologhan embuggha, oca’na, ”Buk, maju mon nengghuwa ngombarra bulan pornama rowa’ e langnge’ mongghing temor!”. Mena ablandas entar ka tanean abhareng ale’na. Se kaduwa pada aghella’an ce’ peraggha ngabas bulan sambi ngejhung: “Ra’ tera’ bulan, bulan tangghal pa’ bellas. Na’-kana’ praban, praban ta’ andi’ berras.

Mare ngejhung Jamen ngoca’, “Buk, bulanna nyarandang sajan tengghi neng attassa ghunong rowa, ropana bunter mara ghaddhang, cajana tera’ tar-kataran malapghilap ompayya nyeor se eber-ber angen, ghilabbha akanta enten se etabur bidaddari dari tas langnge’, pole langnge’na’ berse ngabiru matrentem ate, ondemma bang-tabangan e ada’na bulanna, rassana tang ate terro se dapa’a da’ dissa’, du aghung ongghu Se mabada essena alam reya, Buk!”. Ngeding serrona ale’na Mena ngennesacampor senneng,aeng matana ngremmengpas Mena nyambhung serrona ale’na, ”Iya, Le’, tang ate rassana pada so ba’na, rowa bulanna la asapo’ ondem, ngeteg neng budina, cora’na todus eabas”. Jamen pas materros oca’na embugga, ”Onghuwan, Buk, bulanna akanta potre rato ngeteg neng taman sare todus se tatemmoa ban kakasena, rowa’ bulanna la ne’-corne’an neng lekkeddha ondem la bangal mapaddhang mowana se bunter raddhin.” Embuggha materros, “Ropana ce’ bersena pada ban potre rato se seddha’ manes ghi’ bhuru adhan-dhan, sonarra endha macellepmata, majhembar ate se sossa, apa pole emalem sateya angenna ser-ngalesser abak cellep rassana maseggher badhan, maelang lesso, nambai endhana malem pornama”.

Mena ban ale’na nyemma’ da’ reng towa duwa’na se ju’-toju’ neng tas lencak pas ngejhung, “Lan-bulanan le’ pada nengkong le’ e tera’na bulan ce’ sennengnga. Ayo kanca-kanca pada anga-bhunga e tera’na bulan ce’ sennengnga”. Eppa’ Embu’na sem-mesem ce’ bhungana ngatela ana’na akor ban nyokkore apa se eabas maskeya gun tera’na bulan apa pole na’-ana’na lakar kana’ penter, bhajheng, jhujhur, sekat alako ban toro’ oca’. (M. Rasyad)

10. Kirangan

Lamba’ ghi’ konana e Madhura, bada reng dhisa toto’ dhi-ngoddhi entar ka Jhaba. Karebba terro taowa ca’ Jhaba sakonne’. Dapa’ ka Jhaba lajhu da’ kanca lamba’na. Settong bakto jar-kalenjar ngeterre kotta ban kanca Jhabana. Reng dhisa ghella’ ero’ jhalan ngatela roma ja-raja pas atanya da’ kancana, “Sapa bhai se andi’ roma ja-raja rowa?”. Kancana nyaot, “Kirangan”. Reng dhisa toto’ ghella’ gu’-onggu’an pas ngoca’, “O, kaya ongghu Kirangan”. Terros sambi ajhalan atanya pole, “Sapa se andi’ tor-motor rowa? Kancana nyambhit, “Kirangan”. Salanjhangnga jhalan e kotta, reng dhisa ghella’ apal-pal terros nya’-tanya’an da’ kancana. Bhan ngatela apa’a bhai se dhaddhi kasambu’na meste esoalaghi da’ kancana. Serrena ta’ tao kancana teptep ajawab kirangan. Tape reng dhisa se ghendeng ghella’ apanyangka kirangan nyamana oreng se kaya raya. Ta’ abit se ajhalan reng dhisa ghella’ pas ngatela reng mate eosong pas atanya da’ kancana, “Sapa rowa se mate?”. Kancana ajawab, “O, jareya kirangan!”. Ngeding jawabba kancana reng dhisa ghella’ pas nanges guk-sergughan sambi ngoca’, “Adu, neserra Le’ Kirangan mate adhina dhunnya ce’ bannya’na! ”.

Saellana tobuk jar-kalenjar reng dhisa toto’ ghella’ da’ kancana pas amit se moleya ka Madhura. Dapa’ ka Madhura pas ala-bala pangalamanna da’ bala tatanggana. E ada’na tatanggana se ajharabhing terro taowa kandhana reng dhisa ghella’ ngoca’, “E dinna’ reya tada’ reng kaya se lebbi kaaaaya dari Kirangan”. Tatanggana tapajaja’ pas ngoca’, “Enja’ raaa, ma’ da’ iya?”. Reng dhisa se ghendeng ghella’ pas nerrossaghi kandhana, “Sengko’ neng Jhaba bannya’ atanya da’ kanca. Apa’a bhai se etanya’aghi sengko’ molae dari roma se ja-raja, ko-toko, tor-motor ban en-laenna jareya sapa’an se andi’ kanca terros ajawab kirangan-kirangan-kirangan. Dhaddhi oreng se anyama Kirangan reya pajhad lakar kaya ongghu banne dha-kendha”. Ngeding kandhana reng dhisa se ghendeng ghella’ tatanggana pas aghella’an kabbhi sambi kak-ngalakkak ta’ bu-ambu. Reng dhisa se ghendeng ghella’ ghi’ ta’ ngarte ghella’na tatanggana mala pas ngoca’, “Ma’ pas kak-ngakak kabbhi ma’ pada ban etek?”. Tatanggana nyaot, “Ba’na reya penter keng ghendengnga sakaddhu’ ra’-ra’, ba’na sala ngarteaghi bhasa, kirangan reya banne nyamana oreng tape artena ta’tao”. Reng dhisa se ghendeng ghella’ dhuli nyalko’ ta’ enda’ kala, “Iya, mon da’ iya ba’na pada ta’ taona, ghun tao kak-ngakak”. Serrena reng dhisa ghella’ bhudhu ban pengko pagghun bhai se manglowa reng laen ta’ enda’ epabhender. Tatanggana cremmet kabbhi pas lobar mole ka bengkona sambi aghella’an kak-ngalakkak. (M. Rasyad)tgl. 25 September 2013

11. Maen Bhak-tebbhaghan

Pangombarra bulan pornama molae onggha laonan nyosol langnge’ e mongghing temor. Sajan tengghi bulanna cajhana sajan tera’, ropana bunter mara ghaddhang. Neng tanean romana Mena ella akompol na’-kana’ kene’an lake’ ban bine’ se pada amaenna. Bada se rak-oragghan, “Bulan-bulan, owa’ bulan pornama!”. Bada keya se jhung-kejhungan ra’-tera’ bulan pas bada pole se bang-tabangan sambi teg-etegghan. Reng towa duwa’na Mena toju’ neng tas lencak sem-mesem ngabassaghi na’ potona ban sakanca’anna pada amaen neng taneanna. Reng towa duwa’na Mena lakar ce’ leburra mon ngabassaghi rammena na’-kana’ amaen. Dhang-kadhang noro’ malae carana amaen. Akanta jhang-kolarjhang, ka’-seka’an, sirup da’ seppana, cung-kuncung konce ban en-laenna.

Mena ban ca-kancana saellana mare amaen, pas akompol tuju’ neng tas taker se ghi’ buru eampar. Mena serrena tamaso’ na’-kana’ se wa’-towa’an mele toju’ teppa’ neng nga’-tengnga’an. Aba’na mon soro akandha lakar penter sabab molae ghi’ kana’ segghut ngedingngaghi ngeng-dhungngengnga embana ban eppa’ embu’na. Daddi ta’ kasambu’ pole mon Mena segghut kadatengngan ca-kancana se terro amaenna.

Neng nga’-tengnga’anna kancana Mena ngocol bhak-tebbhaghanna, oca’na, “Maju tebbhak, bada keyae ban santre, mon keyaena pareppa’na bada santrena se ngajhi coma sakonne’ tape mon keyaena tada’ santrena se ngajhiya ce’ bannya’na, dadhi tabalik apa jareya?”. Ca-kancana ta’ bisa ajawab, Mena pas mokka’ pekkeranna ca-kancana, oca’na, “Jareya metto bakto malem neng tas langnge’”. Ngeding oca’na Mena sabagiyan dari kancana bada se ngarte, oca’na, “O, jareya bintang so bulan”. Mena lajhu abhenderraghi jawabba kancana. “Eya’, mara tebbhak pole, bada nase’ bannya’na sakeppel neng dalem taker, nase’ ghella’ ekrobung ghlata tape ta’ghellem baruy maskeya ella abit, apa jareya?” Kancana bada sengoddhi ajawab, “O, jareya salak”. “Bender”, oca’na Mena. Da’ budina bhak-tebbhaghanna Mena sajan serrem. Ca-kancana atamba penet patoju’na, paghella’na ban soraggha salang ngasowar sampe’ narabhas bakto. Serrena bakto la lebat pokol sanga’ ca-kancana pas pada mole kabbhi tako’ tabhabhas se asakola’a. (M. Rasyad) tgl. 2 Oktober 2013.

12. Reng Dhisa Entar Ka Kotta

Lamba’, ghi’ jhaman kona e dhisa ghi’ tada’ listrik, bada Reng dhisa entar ka kotta terro nengghuwa me-ramme. Kalaban abareng kancana se andi’ pangalaman, sadapa’na ka kotta Reng dhisa ghella’ pas ngoca’, “Le’-le’, engko’ so ba’na sateya eparenge pojhur dapa’ karammena pasar”. Kancana atanya, “Ma’ da’ iya, Ka’?”. Reng dhisa ghella’ ajawab, “Iya, sabab teppa’ kapasaran”. Kancana nyaot, “Abaaa banne da’ iiiya, Ka’, dinna’ reya kotta se salanjhangnga are ramme terros tada’ seppena bhida ban dhisa se coma ramme mon are pasaran”. Lesso se ajhalan Reng dhisa ghella’ menta ambuwa sakejjha’ pas ju’-toju’ ghuk-magghuk neng babana pangpangnga listrik. Bakto tangabas ka’ attas reng dhisa ghella’ gu’-onggu’an ngatela neon se tera’. Neng pekkerra kasambu’ pas ngoca’, “Ya, Le’, se lanjhang malang e attas rowa ma’ bisa tera’ jha’ ghun dari atena kan gheddhang?”. Kancana nyaot, “Baaa banne atena kan gheddhang rowa neon ekaghabay dari kaca”. Reng dhisa ghella’ coma gu’-onggu’an ta’ acaca pole. La tobuk se toju’ pas ngajhak kancana da’ restoran. Sadapa’na lajhu toju’ neng korse sambi asela ce’ penetta. Serrena ta’ pangalaman bakto ngakan nase’ tanangnga tabalik negghu’ sendo’ ban garpu. Aherra bibirra loka kabbhi dhineng nase’na ta’ loang sakale, jhuko’na e ghlutok kol-bungkol sampe’ gung-plenggungan. Kancana se bada eseddhi’na takerjhat ngatela kancana se ta’ bisa aghluno’. Ta’ bannya’ kandha kancana lajhu abhuk-bhuk ghul-ongghulanna tello kale. Tape serrena kadaddhiyan ghella’ ta’ lombra neng dalem restoran maka sakabbhina oreng sebada neng dalem restoran apangera bada carok raja. Sakabbhina oreng katako’an pada salbut ablessadhan seburuwa kalowar. Reng dhisa ghella’ ban kancana pada noro’ buru kalowar ta’ aromasa jha’ salbudda kabada’an amarga dari tengkana aba’na dhibi’. Tape oreng bannya’ atamba sajan ghimeng ban katako’an saellana ngatela Reng dhisa ban kancana ghella’ se pada buru esangka nabangnga oreng bannya’ akibaddha nambai salbut kabada’an. Saterrossa se kaduwa pas ajhalan ngeterre kotta. Dapa’ da’ settong kennengngan Reng dhisa ghella’ kasambu’ pole ngatela me-ramme pas atanya da’ kancana, “Bada onjhangan apa rowa?” Kancana nyaot, “O, rowa oreng nengghuwa biskop banne entarra kaonjhangan!”. Reng dhisa ghella’ pas ngajhak kancana terro nengghuwa keya. Dapa’ ka dalem, serrena aba’na ta’ pangalaman pas ngolok salam ce’ ranyengnga, “Assalamualaikummm…..”. Sakabbhina oreng se preppa’na ju’-toju’ neng korse pada takerjhat lantaran ta’ biasa. Terros reng dhisa ghella’ pas asalaman da’ sakabbhi oreng. Ta’ abit ramme ban ghella’na oreng se salang ngasowar. Kancana cengngeng pas aghella’an ngabassaghi tengka polana Reng dhisa ghella’ se ta’ biasa elakone neng kennengngan umum. Tako’ nambai todus kancana pas dhuli ngajhak mole. (M. Rasyad) tgl. 18 Oktober 2013.

13. Ma’-matama’

Ella olle tello are Bunawi tong-bitongan are, tos-ngantos bakto se entarra kaonjhangan. Tello are rassana pada ban sataon mongghu da’ Bunawi. Sabab aba’na ce’ kaburuna se dapa’a da’ are onjhangan. Apa pole aba’na lakar ce’ ngarebba badana onjhangan. Eberra ce’ terrona se ngakanna sate gule. Bakto ghu-lagghu saellana asanat se entarra kaonjhangan Bunawi abala da’ ka se bine’, “Le’, malemma sengko amempe mega’ jhuko’ o-tao tang tanang ekampe’ balatthang, bada apa, ya, Le’?”. Se bine’ nyaot, “O, jareya mempena oreng ngen-bangennan ta’ parlo ete-arteaghi sabab mempe reya coma ghembhangnga oreng tedung maskeya cocok keng kateppa’an pada.” Bunawi pas mangkat abhareng kancana da’ onjhangan.

Neng bengkona tatangghana se ngonjhang Bunawi sem-mesem ngatela ka’-angka’na man-nyaman. Neng pekkerra terro se ngeba’a mole tape serrena todus Bunawi coma ngakan mabannya’ sampe’ gung-plenggungan. Kaangghuy notope malona Bunawi da-kenda ato’-bato’ tape sajan nambai todussa sabab ka-kanan se la maso’ ka tabu’na pas ngonca’ kabbhi acalakeran neng teker. Ta’ abit perengan kalowar Bunawi ce’ peragga, dhibi’na kaburu se ngakanna sate gule. Dapa’ ka bagiyanna ngakan Bunawi asol-sol ta’ mekker jha’ taserna’a. Dhaghing se bada neng tolang ekes-kes ghemmet kabbhi. Di-budina Bunawi ngennyot som-som se bada neng tolang. Tape nemmo palang. Som-som se ta’bisa ekennyot ban Bunawi ejhujjhui tonjhu’ kanganna, bakto etajha’a tonjhu’na ta’ bisa locot ce’ sekkenna cekka’ katolangnga maskeya eten-ketenne. Bunawi ghimeng ta’ nemmo cara. Aherra Bunawi ngerrep tanangnga se kangan da’ dalem sarongnga. Deng la lobar reng-oreng la pada asalaman kabbhi ban toan rumah, Bunawi ghimeng se asalamanna pellona ngerray lantaran tonjhu’ kanganna taselpet ka tolang, Bunawi pas ngocol akal madinna akong-ta’ langkong da’ toan rumah, “Adu, ta’ langkong nyo’on sapora tanang kaula se kangan e capo’ poro ce’ sarana, ta’ langkong kaula ta’ bisa asalaman”. Toan rumah sem-mesem sambi ngoca’, “Engghi-engghi, ta’ aponapa, sakalangkong atas rabuna panjhennengngan da’ ka’ dinto, Le’ Bunawi ! ”. Bunawi sem-mesem sambi ngoca’, “Same jhugha kaula sakalangkong, Ka’ “.

Dapa’ kabengkona Bunawi abala ka sebine’ sambi noddhuaghi tanangnga se taselpet ka tolang. Sebine’ pas manglo, “Jareya, dhaddhina mon ma’-matama’ banne olle slamet tape olle calaka’ se matodussan kalowarga”. Bunawi, nyaot, “Iya, areya salana sengko’ daddhi pangajharan da’ budina, jha’ tabiat tama’ reya ngeba calaka’ ban ngeba todus”. Pas se bine’ nyalko’, “Banne ghun jareya malolo, tape ma’-matama’ ka laenna pada ta’ baghus keya, apa pole banne bagiyanna dhibi’ ”. (M. Rasyad) Tanggal 30 Oktober 2013

14. Nyareya Ontong Aherra Olle Kasta

Baja sar-asar maba Samen kaonjhangan duwa’ tatangghana se kateppadhan pada baktona. Tatanggha settongnga temor songay dhineng settongnga pole bada bara’ songay. Seduwa’ tatanggha ghella’ karjhana ekataowe Samen. Duare sabellunna Samen ngeding jha’ tatangghana se bara’ songay nyabhelliya tello’ embi’ seddheng tatanggha temor songayya nyambhelliya sapolo ajam. Daddhi karjhana lebbi raja se bara’ songay.

Samen mele mangkat da’ bara’ songay nompa’ prao tape bakto para’ entassa Samen aoba pekker, neng pekkerra na-ngrena, “Sengko’ mon terros ka bara’ songay ghun olle ngakan ko’ embi’ se rassana kala nyaman da’ ko’ ajam, ango’an abaliya bhai”. Samen pas ngoca’ da’ tokang prao, “Le’, abali bhai ka temor songay”. Tokang prao norote ajhaghanna Samen. Tape saellana abali para’ entassa ka temor songay Samen aoba pekker pole, neng pekkerra, “Engko’ rogi mon terros katemor songay sabab ko’ ajham tada’ som-somma laen ban ko’ embi’ se tolangnga asomsom bisa ekennyot”. Samen terro abaliya pole entarra kabara’ songay. Bakto abali para’ entassa ka bara’ songay reng-oreng se kaonjhangan la pada mole kabbhi. Ngatela oreng mole kabbhi Samen pas menta abaliya da’ temor songay tape saellana entas katemor songay reng-oreng se kaonjhangan pada mole kabbhi, aherra Samen pada ta’ japo’ bakto. Karebbha se terro ngakanna ko’ embi’ ban ko’ ajam ghun kare ngen-angenna. Samen kasta sabuluna kole’ lantaran mole ta’ melo pa-apa ban aba’na aromasa todus lantaran ongkossa praona ghi’ eotang. (M. Rasyad) tanggal 31 Oktober 2013.

15. Embu’na Mena Amolot

Baja lagghu embu’na Mena akes-rengkes se mangkadda ka pasar. Dhibi’na andi’ kareb ajhang-onjhangnga bhala tatangghana lantaran amolotta.Melana embu’na Mena ghi’ laggghu abalanjha ka pasar Pakong se jhauna ra-kera sakelo dari bengkona.

Sabbhan taon lakar embu’na Mena lebur mabada molot. Maskeya aba’na ta’ kaya tape ce’ sennengnga ongghu se ma-kompolla bhala tatangghana kaangghuy amolot areng bhareng neng e bengkona.

Ra-kera pokol sanga’an embu’na Mena la dateng dari pasar se abalanjha. Bannya’ bharang se ebelli akanta berras, ghula, kopi, ban cem-macemma jhuko’ sarta wa’-buwa’an. Dapa’ ka bengkona embu’na Mena lajhu ka daporra asa’-massa’ kaangghuy maranta nase’ ban jhuko’ bhakal eatorraghiya da’ tamoyya se e onjhang dagghi’ bakto toronasar.

Baja sar-asar maba lebat pokol tello’ tamoy tatangghana molae dateng da’ bengkona Bu’ Mena. Bu’ Mena sakalowarga pada bhunga narema moy-tamoyya. Ta’ abit saellana tamoyya ghenna’ keyaena molae maca salawaddhan. Bu’ Mena sakalowarga atamba ce’ bhunganalantaranse mabada’a molot la tekka hajhat.

Saellana karjhana lamare ban moy-tamoyya la pamidhan, Bu’ Mena sakalowargangoca’,“Mator sakalangkong atas rabuna panjhennengngan sadajha abdhina ce’ bhungana panjhennengngan rabu da’ compo’ kaula mandar kengengnga ghanjharan se raaajha dari Ghuste Allah se Aghung”. (Pakong, 1 Pebruari 2013)

16. Hakem Bhudhu Sala Motos

Kacatora ejhaman lamba’ bada duwa’ oreng aparkara da’ Hakem amarga kaelangan ajamma. Bakto sekaduwa ngadep hakem, se Hakem pas atanya buktena da’ senyangka. Serrena coma sangka’an malolo, oreng ghella’ coma ajawab, “Pa’ Hakem, kaula da’ ka’dinto banne ngatorraghiya bukte tape nyo’onna oreng neka eokom ghantong sabab sareng kaula ampon esangka ngeco’”. Serrena hakemma bhudhu, Pa’ Hakem ghella’, pas ngoca’, “Parmenta’anna ba’na bisa ekabbhulli sateya keya, saratta ba’na sateya kalowar pas nyare ajam ghiba da’ dinna’ ghabay bukte”. Oreng ghella’ ce’ peraggha lajhu berka’ kalowar nyare ajam. Ta’ abit sekalowar pas abali sambi ngeppe’ ajam bine’. Sadapa’na ajamma lajhu ejhuluaghi da’ Pa’ Hakem. Pa’ Hakem se bhudhu ghella’ gu’-onggu’an sambi aghella’ kak-ngalakkak, pas ngoca’, “Ajam reya ella dhaddhi bukte nyata se ta’ bisa ealenge pole”. Oreng se esangka ghella’ pas alaban caca, oca’na, “Sampeyan Pa’ Hakem ma’ ce’ ghampangnga madhabu akadhi ka’dinto, kaula neka ta’ ngeco’ ajamma ghun coma esangka dhineng ajam ghapaneka ollena mega’ elowar ghella’”. Tape Pa’ Hakem mala matengel ta’ enda’ la-balana oreng ghella’. Kalaban sombongnga Pa’ Hakem pas motos, “Oreng reya okom ghantong neng labang rowa sampe’ mate!”.

Saellana tampar ghantongan epasang elabang oreng ghella’ ban pongghabana hakem eghaliddhik ka labang ghantongan. Tamparra ele’-le’aghi ka le’erra tape saellana eoddhi etajha’ tamparra oreng ghella’ ta’ bisa aghantong lantaran orengnga kalanjhangan. Ngabas kabada’an ghella’ Pa’ Hakem pas ngoba potosanna, oca’na, “He tang pongghaba ghante’e oreng jareya, nyare neng dinna’ oreng se da’-penda’an pas ghantong sampe’ mate!”. Sakabbhina oreng pada katako’an. Pongghabana Hakem molae kor-ngokor lanjhangnga sakabbhina oreng se bada. Saellana mare ngokor Pongghaba ghella’ pas abala da’ Pa’ Hakem jha’ oreng se paleng penda’ teppa’ da’ oreng se nyangka ghella’. Pa’ Hakem pas motos, oca’na, “Ghantong oreng se nyangka ghella’ rowa sabab da’-penda’an kadhibi’”. Kalaban ta’ bannya’ caca pongghabana Hakem ghella’ pas ajhalannaghi parenta. Oreng se nyangka ghella’ ta’ bisa alaban pole coma passra sampe’ mate neng labang ghantongan.(M. Rasyad)

17. Mena Mamadhul Aserro Sake’

Bannya’ pangajharan se eghandhu’ neng oreng seodi’na malarat ban sossa, se ta’ kera cokop sakope mangsen nolesse careta odi’na. Pangangghit careta aromasa ontong raja ce’ bhungana olle edhi dari se karobbhuan sossa, kanca dhibi’. Sakalangkong raja da’ kanca dhibi’, se ella enda’ erembhak kaangghuy ghi-maghi careta se ce’ aghunana mongghu da’ sakabbhina na’-kana’ ngodadhan se ghi’ asakola otamana se ghi’ neng SD.

Neng seddhi’na ghunong Pakong, lamba’ bakto pangangghit careta ghi’ kana’ (usia SD) andi’ kanca bine’ sakellas neng settong sakola’an SDN Pakong 1. Kanca bine’ ghella’ andi’ parobaan sedda’ manes, kole’na koneng, morka’ matana, dhineng obu’na male’ katopa’ ban ghamba’ nyasar bangkong, poko’na aduhaiiii, tape odi’na ce’ mellassa tada’ ghandinganna. Nyamana Sitti Aminah, re-saarena esambhat Mena. Mena lakar molae kene’ la nangghung odi’ mellas saellana edhina mate reng towa duwa’na. Bengko nandhinanna reng towana ghun coma roma sakamar dari perreng ban ata’ belli’. Kasabbha re-saarena ekaolle dari ajhuwal daun jhate se nyare e ghunong. Kabiasaanna mon daun jhatena ta’ pajhu so Mena etompo’ neng dalem kamarra eantossaghi ka are pasaran. Mena atana’ ngangghuy tomang bato, kajuna ollena nyare e ghunong. Mon ngakan segghudhan ta’ ajhuko’ cokop ban krepe’, otaba ja-cabbhi, sabab aba’na ghun coma ajhuwal daun jhate, mon pajhu. Bila enja’, mon teppa’ kaapessa daun jhatena tada’ reng melle, aba’na saare jareya ta’ nemmo se etana’a ban se ekajhuko’a. Dhaddhi aba’na tapaksa malapar tabu’, ghun ngenom aeng malolo. Mellas ongghu odi’na Mena. Ta’ kapra nangghung mellas kana’ ngoda saomor Mena se ghi’ bur-leburra asakola.

Ebakto para’ tellasan ra-kera tello are sabellunna, Mena ta’ bisa ka ghunong pole, bhadhanna sake’ panas. Sampe’ malem tellas panassa ghi’ ta’ elang. Neng kamarra Mena bi’-dhibi’an sambi asapo’ sarong so samper karena din eppa’-embu’na. Bandhanna ngetter dari sakeng panassa. Lengngen ban kekella sajan koros, tolang roso’na ce’ paddhangnga sabab ngakanna la asella are. Malem tellas se ca’na oreng malem kombhira ta’ ngeba senneng da’ Mena, mala madateng sossa. Mena ta’ bisa abalanjhai tellasanna, aba’na ta’ andi’ pesse sabab ella abit ta’ ajhuwalan daun jhate. Aba’na ghun tedung neng bengkona. Samalem bhenteng neng malem tellas Mena ta’ bisa tedung nyaman, le’-ole’an neng tas lencaggha sambi nanges bi’-dhibi’an. Pekkeranna sossa, polana ta’ bisa atellas aklambhi anyar ban sakanca’anna. Pole e malem tellas Mena aromasa sajan ancor atena saellana enga’ neng seddhi’na tada’ reng towa duwa’na se dhaddhi paghantonganna atena. Neng roma cope’ pettheng se ghun aba’na dhibi’, se molae kene’ la dhaddhi kana’ ko’ongbunter, Mena nanges ngokserngoghan, aeng matana dherres mabacca pepena ban sapo’na, dhang-kadhang ngolok eppa’-embu’na se la tada’ omor, serrona, “paaaa’-buuuu’-paaaa’-buuuu’”. Mena saellana li-baliyan aserro sake’ pas mamadhul da’ ghuste Allah, serrona, “Yaaa, Ghuste Allah kaula kerrong da’ eppa’-embu’ seampon sapolo taon ta’ tapangghi pole, ta’kowat ate kaula emalem tellas mangken, bi’-dhibhi’an dalem kabada’an sake’ panas ta’ eghellu’ eppa’-embu’, kaula banne aghughad-dha coma aserrooowa e malem tellas mangken kaula lagghu’ nyo’onna edhi ta’ bisa atellas, balanjha odi’ ta’ nyokope, sake’ sareng kameskenan ampon mabhujhar ngen-angen kaula, sarengngan jhugha nyo’onna eppa-embu’ kaula se ampon epondhut Pajhennengngan bakto kaula ghi’ kene’ ghi’ ta’ apal salerana se duwa’, sareng ghi’ ta’ tobuk aba-reba, kaula nyo’onna kamellasan ka’dinto dhaddhiya ghante panyapora da’ reng towa duwa’ kaula, lebburraghi sadhaja dhusana, yaaa, Ghuste Allah, semma’aaghi soarghana, jhauaghi apoy narakana, kaula ce’ bhungana manabi Panjhennengngan kasokan panyo’on kaula, ya, Ghuste Allah se Aghung, aaamiiin”. (M. Rasyad. 5 April 2014)

1. Tak-takdur.

Ka bara’ ka tengghina..

Se bhutak nabbhu jhidur.

Aghella’ da’ ghighina.

Sat-pasat daun bhako.

E legghung bannya’ jhuko’.

Pa’ Rasyad ta’ andi’ lako.

Bhan lagghu tedung malekko’.

Ta’ aranca’ ta’ aramo’.

Ghaneka bhungkana beddhusan.

Ta’ ngoca’ ta’ akemo’.

Ghaneka oreng todusan.

(M. Rasyad)

2. Nyare Elmo

Sakola’an dhasar tos-antosan

Ngamba’ mored se ettasan

Bu-Pa’ Ghuru ban Atasan

Pada bhajheng ros-terrosan.

Maju mored pa ce’ jhatnana

Ma’ le elmo bannya’ ghunana

Bila towa dhaddhi reng aghuna

Tanto senneng reng towa duwa’na.

(M. Rasyad)

BHASA MADHURA KELAS 3 SEMESTER 1

M. Rasyad, Guru SDN Cenlecen 2, Pakong, Pamekasan, Madura

Artena/Laen Oca’na

1. eparenta artena esoro

2. po-sapo lente artena pakakas dari lente kaangghuy abhersean taneyan

3. po-sapo kellot artena pakakas dari seppet kaangghuy abhersean taneyan

4. saellana artena samarena, saamponna

5. pakakas artena parabhut

6. asaor mano’ artena nyambhit areng-bhareng

7. adhabu artena ngoca’, abala, acaca, abhanta

8. abharis artena ajhirjhir

9. bhajheng artena pateng

10.saoddha artena sambhitta

11.bhudhu artena bughung, dongol, gendeng

12.ghutong rojhung artena salang tolong

13.aghariyungan artena gharidu’, enger, ghighir, ramme

14.bang-sabang artena kraba’

15.kas-rakas artena bu-rombu, sarka

Artena/Maksoddha Oca’

1. atatele’ artena ………………

2. melana artena sababba

3. nyanda’ artena nyapot

4. celleng ngalereng artena ce’ cellengnga, celleng talebat

5. bhala artena famili, kalowarga

6. toron sakola artena mole sakola

7. rok-ngerok artena ca-nganca, nget-nengnget

8. abhetthek artena amassa’, ala-ola

9. ngandha’ aghi artena nyareta’aghi

10.kantos artena sampe’, kangse, kongse, dhala, dhagha, tagher

Oca’ Sambhatan

1. Taretan ngoda’an esambhat ale’

2. Taretan bine’ se towa’an esambhat embhuk

3. Reng towa lake’na eppa’ otaba embu’ esambhat kae/emba

4. Ana’na majhadi’ esambhat sapopo

5. Reng towa bine’na eppa’ otaba embu’ esambhat nyae/emba

Artena Parebhasan

Conto;

1. Abaddhay oca’ artena ekoca’aghi da’ oreng se dhujan ngacaca oreng laen.

2. Abeddha’ e dalem aeng artena lalakon se tada’ ghunana.

3. Aba’ kesa cethak gherrang artena asor tor mesken.

Tetene!

1. Bhelling kaojhanan artena ta’meddas baburughan

2. Noro’ bhabang artena noro’ pato ta’ngarte ka maksodda

3. Nompa’ jharan apajungan artena ontong dukale

4. Aora’ kaba’ atolang besse artena ce’ kowadda

5. Nyaba’ tellor e batton artena ngalakone settong kalakowan se sanget bhabhajha

Artena Oca’

1. ghutong rojhung artena salang tolong

2. abharis artena ajhijhir, ajhajhar

3. atatele artena ………….

4. abaddhay artena ajhuwal

5. abhettek artena asa’-massa’, ala-ola

Bhasa Engghi Bhunten

1. entar bhasaepon nyabis, meyos

2. nengghu bhasaepon ngoladi, nengale

3. dateng bhasaepon rabu

4. iya bhasaepon engghi

5. sengko’ bhasaepon kaula, abdhina

Oca’ se Sorop (sambhatan)

1. Taretan lake’ se towa’an asambhat kaka’

2. Taretanna reng towa esambhat majhadi’(anom/ghutte, nyannya / bhibbhi’)

3. Oreng bine’ se ngejhung neng tabbhuwan esambhat …………

4. Se anyanyi neng orkes esambhat …………..

5. Se ngajhar e sakola’an esambhat ghuru

Ondhaggha Bhasa

Enjha’ Iya Engghi Enten Engghi Bhunten

1. sengko’ – bula – kaula, abdhina, abdhi dhalem

2. ngakan – neddha, madhang – adha’ar

3. ba’na – dhika – sampeyan, ajunan, panjhennengan

4. dimma – dimma – ka’emma, ka’dimma

5. ngeding – ngeding – mereng, meyarsa

6. arapa – anape – aponapa

7. acaca – acaca – ngandhika, adhabu

8. areya – aneka, aneko- ka’into, ka’dinto

9. atanya – atanya – modhut pareksa

10.atemmo – atemmo – apangghi

Bhasa Engghi Bhunten

Eppa’ entar ka masjid.

Eppa’ meyos ka masjid.

2. Fiyan aghabay lajangan.

Fiyan abhadhi lajangan.

3. Pa’na Eko ngakan e dapor.

Ramana Eko adha’ar e dapor.

Sapa se aghabay lajangan?

Pasera se abhadhi lajangan?

Kalambhina Eppa’ esassa.

Rasoghanepon Rama esassa.

Bhasa Engghi Bhuntenna

1. Sengko’ bhasa engghi bhuntenna kaula, bhadhankaula, abdhina, abdhi dhalem

2. Ba’na bhasa engghi bhuntenna sampeyan, panjhennengan, junan dhalem, ajunan

3. Bhantal bhasa engghi bhuntenna kajhangsera

4. Pereng bhasa engghi bhuntenna ambeng, lantaran

5. Sello’ bhasa engghi bhuntenna sesser

6. Calana bhasa engghi bhuntenna …………….

7. Songko’ bhasa engghi bhuntenna kocca

8. Tasmak bhasa engghi bhuntenna pangoladhan

9. Odheng bhasa engghi bhuntenna sengel

10.Samper bhasa engghi bhuntenna senjhang

Artena Oca’

1. alenteng artena apeddhel

2. lagghang artena sempat, kobher, bada bakto

3. asela artena toju’ kalaban soko epelkot

4. adhekkong artena nengkong

5. atempo artena toju’ alerpo’

Papareghan

Pak-tepak ban ghuddhuna, tapapak pada buddhuna.

Ajhamo neng amperra, tatemmo pada caleperra.

jhang bu’ jhang mor, lanjhang obu’ lanjhang omor.

Ka Sarongghi ngeba are’ mon la soghi jha’ re’-cerre’.

Noles Laten Madhura

Ter-ater : a ban e

Panoteng ; a, e, an, ana, na, ban aghi

Conto:

– sapo = asapoan kodhuna etoles asapowan

esapoe kodhuna etoles esapowe

sapoana kodhuna etoles sapowana

sapoa kodhuna etoles sapowa

sapoaghi kodhuna etoles sapowaghi

– Belli = bellia kodhuna etoles belliya

belliaghi kodhuna etoles belliyaghi

– Tojjhu = tojjhuaghi kodhuna etoles tojjhuwaghi

1. temmo = atemmo, etemmo, atemmowa, etemmowe, temmowan, temmowana, temmona, temmowaghi.

2. soro = asorowan, esoro, sorowan, sorowana, sorona, sorowaghi.

3. pako = apako, epako, epakowa, epakowe, pakowan, pakowana, pakona, pakowaghi.

Eja’an sebender

1. ekatoe kodhuna etoles ekatowe

2. esareaghi kodhuna etoles esareyaghi

3. etoghui kodhuna etoles etoghuwi

4. epakoa kodhuna etoles epakowa

5. eondhua kodhuna etoles eondhuwa

Artena Oca’

1. bakto lagghang artena baja sempat

bakto artena baja, naleka

2. dhadhingghalan artena nan-dhinan

3. epalanggheng artena epateptep ta’ba-oba

4. ngeter artena ………………

5. ngeper artena ngeppek, possa’

Papareghan

Sampan parao, tabu’ lapar da’ reng tao.

Pangkor nyangkornyangan, oreng dapor nyang-kennyangan.

Engli toneng, aeng aghili batona neng-enneng.

Ajhamo neng amperra, tatemmo pada caleperra.

Ellang jha’ dharaa pote, korang jha’ badaa pole.

Nyangle, sekennyang mole.

Nyanglongbi’, sekennyang tolong dhibi’.

Lenglong, malengnga ekapolong.

Engli toneng ta’ jhi, aeng agili bato neng-enneng kata’ se ngajhi.

10.Walkaelah walkaelu, ngakan tela kael gallu.

11.Parperpor, mon lapar jha’ lajhu ka amper tape lajhu ka dapor.

12.Bangbingcengno’, tabing alobang koceng se nyono’.

13.Wetattoe koddhu’ lenteng, owa’ reng atae nondu’ baceng.

14.Nengnong nengghar panjhalin rosak, oreng ghunong capo’ tengghar buri’na soak.

15.Tak-tak-dur ka bara’ ka tengghina, se bhutak nabbhu jhidhur aghella’ da’ ghighina.

Nyamana Kembhang

1. Kembhangnga gheddhang nyamana tongkol

2. Kembhangnga tarnya’ nyamana rentep, jhagghur

3. Kembhangnga sere nyamana apa

4. Kembhangnga accem nyamana mengos

5. Kembhangnga apokat nyamana kennes

6. Kembhangnga baluntas nyamana prapos

7. Kembhangnga bhalimbhing nyamana clekker, maya

8. Kembhangnga bhako nyamana bunga

9. Kembhangnga cabbhi nyamana kacowes, menne’, mellek

10.Kembhangnga cengke nyamana polong

11.Kembhangnga dhalima nyamana ako

12.Kembhangnga dhurin nyamana dlungop

13.Kembhangnga jhambhu monyet nyamana lancang

14.Kembhangnga jhaghung nyamana tongghul

15.Kembhangnga kates nyamana rambay, jhantel

Abhasa Engghi Bhunten

Sapa se molong ghangan langker?

Pasera se mondhut ghangan langker?

Ebhuna Suliha melle tarnya’.

Ebhuna Suliha ngobange tarnya’.

Kalambhina Rama abarna pote.

Rasoghanepon Rama abarna pote.

Ebhu nengghu televisi.

Ebhu ngoladhi televisi.

Rama entar ka maseghit.

Rama meyos ka maseghit.

Tabhaliggha Oca’

1. cakang x lemmos, males, dhalmos

2. ro’om x baceng, baseng

3. jhau x semma’, para’

4. mekko x mekkar, marok

5. nemor x nambhara’, mosem ojhan

6. landhu x kajal

7. jhurbhu x kernet, kotet

8. epapolong x epapesa

9. perak x sossa

10.towa x ngoda

Papadanna Oca’

1. nyambhit = nyaot, ajawab

2. tegghal = talon

3. ba’a = banjir

4. edhu’um = ebagi

5. ghumbhus = ghambha’

6. ngardunge = nyarbhu, aghura’

7. Sabatara = sampe’ ghandinna’ ghallu, sakejjha’, sabagian, bi’- dhibi’an

8. Sabbhan = jhaman lamba’, kona, bilan, dhimen, sambharang, sabharang

9. Baratta = alarbhat sajan jhau, tada’ ka-lopotan pada epamelo.

10.Barbar = birbir, marbar

Artena Oca’

1. cakang artena parekas, bhajheng

2. ta’ cokba artena ta’ tobang, ta’ kadhik ambu, ta’ cobbha, ta’ katek ambu, ta’ kadhik ambu

3. baraghat artena bhandha

4. ontong artena pojhur

5. ekabhuto artena ekaparlo

6. nyarbhu artena ngardunge, aghura’

7. nyarbu artena abu se ngebbhul amargha esapsap angen

Tabhaliggha Oca’

1. jhurbhu x kernet, kotet

2. mekkar x kencop, mekko

3. bhunga x sossa

4. baceng x ro’om

5. ajhuwal x melle

Nyamana kembhang

1. Kembhangnga tarnya’ nyamana jhagghur

2. Kembhangnga gheddhang nyamana tongkol

3. Kembhangnga sere nyamana apa

4. Kembhangnga padi nyamana jheppon

5. Kembhangnga jhaghung nyamana tongghul

Artena Oca’

1. notobhan artena ngenteppan

2. kaalok artena kaonang, kalonta, kaonar, kaoncar, kaotara

3. kalonta artena kaonang, kaonar, kaotara, kaoncar

4. congkop artena papajunna kobhuran

5. mandhapa artena pandhapa, pancanete

6. jhujhuk artena teppa’, lajhu nojjhu ka settong kennengngan

7. pasareyan artena makam, kobhuran, asta, astana, paluadhan

8. esambhat artena esebbhut

9. gharabhan artena lalakon

10.parsasat artena akanta, akadi

Abhasa Engghi Bhunten

Iya, Bu, sengko’ se noro’a!

Engghi, Bu, kaula se ngerenga!

Enja’, Nom, sengko’ ta’ mekola!

Bhunten, Nom, kaula ta’ mekola!

Iya, sengko’ pas moleya!

Engghi, kaula pas palemanna!

Arman esoro alako apa’an?

Arman epakon ngastane ponapaan?

Epabaramma rombu jareya bi’ ramana Arman?

Epakadhiponapa rombu ghapaneka sareng ramana Arman?

Artena Oca’

1. akalenjar artena apalessir, apaseyar, akalenjang

2. pasarean artena makam, asta

3. paesan artena kejhingan, pattok, maesan

4. soko raba artena pangpangnga roma se neng tengnga

5. mandhapa artena pandhapa, pancanete

6. ghaliddhighan artena ghiridhan

7. cindramata artena ………….

8. re’-are’an artena tok-petokan

are’ artena modus, petok, sada’

9. jhurkonce artena pajagana makam

10.bis mini artena ………………………

Oca’ asal eberri’i ter-ater (awalan) ban panoteng (akhiran): e, a, na, ban an

1. buku + na = bukuna

2. entar + a = entara

entar + na = entarra

3. a + somaja + an = asomajaan

4. e + pakan + e = epakane

5. e + polong = epolong

Oca’ se sorop

1. dapor banne dhapor

2. daina banne dhaina

3. dhaba’ banne daba’

4. petthat banne petat

5. petthes banne petes

Oca’ se Teppa’

1. pada banne padha

2. dhag-ondhaggha banne dhak-ondhagha

3. kella pathe banne kela pate

4. dhara banne dara

5. saketengnga banne sakethengnga

Panebbhussa Oca’ Bhangsalan

Eatore dha’ar pasae, konye’ ghunong samotemmona. (konye’ ghunong artena temmo, maksodda samonemmona/etemmo)

Dhurin raja, ba’na dhujan nyangka. (dhurin raja artena nangka, maksodda nyangka)

Kalowang kene’, ale’ tako’ epokol lajhu buru. (kalowang kene’ artena bhabbhuru, maksodda buru/ru-kabhuru)

Balang paghar, Edi ajhuwal jhuko’ ollena ajharing. (balang paghar artena jherring, maksodda eghiring/ajharing)

Obu’ mongghing cangkem, margha ngarte Edi pas nondu’. (obu’ mongghing cangkem artena janggu’, maksodda nondu’)

Okara Bhasan

konye’ ghunong reya bhangsana temmo, pas dhaddhi samotemmona.

Bighi accem reya maghi’, pas dhaddhi paghi’, dagghi’, lagghi’.

Paghar lesan reya ghighi, pas dhaddhi pangghi, soghi, pangghina, baghi.

Nyeyor kepa’ reya nyeyor burung, pas dhaddhi burung.

Perreng malang e songay reya tete, pas dhaddhi te-ngate, ngastete, ghate.

Ghanta’ tabing reya ghanta’ cettet, pas dhaddhi epacettet.

Dhurin raja reya nangka, pas dhaddhi nyangka, mengka, sengka.

Klowang kene’ reya bhabbhuru, pas dhaddhi kabhuru, buru.

Ghumo’ dapor reya tomang, pas dhaddhi katomane, toman.

10.Brakay moara reya bhaja, pas dhaddhi bhabhaja, raja, ja-kaja.

Aghabay Okara Bhangsalan

bighi accem : Pabhajheng jhar-ajharan ma’ le bighi accem ta’ kasta ka budi.

nyeyor kepa’: Adu, ma’ pas nyeyor kepa’ se jhar-kalenjharra sengko’ la kadung akarep.

paghar lesan: Kaka’na Parno rowa sateya la dhaddhi oreng paghar lesan.

brakay mowara: Ja’ amaen lajangan e lorong brakay mowara!

ghumo’ dapor: Sengko’ lamba’ ghumo’ dapor dapa’ da’ Ghuwa Pajhuddhan.

Nyamana Budhu’na Keban

1. Budhu’na kerbuy enyamae dhil-gudhil

2. Budhu’na kata’ enyamae dhaba’

3. Budhu’na bhanyak enyamae blengngor

4. Budhu’na caceng enyamae ellur

5. Budhu’na cakalan enyamae cengke’, panet

6. Budhu’na dhara enyamae pejji

7. Budhu’na embi’ enyamae cacempe

8. Budhu’na etek enyamae re-merre

9. Budhu’na entok enyamae mente, endil

10.Budhu’na ghalte’ enyamae caratcat

Abhasa Engghi Bhunten

Iya, Bu’, sengko’ menta’a!

Engghi, Bhu, kaula nyo’onna!

Enja’, Pa’, sengko’ ta’ enda’!

Bhunten, Pa’, kaula ta’ poron/ta’ kasokan.

Eko esoro tedung?

Eko epakon asaren?

Emba ngakan samangka.

Aghung adha’ar samangka.

Sengko’ mellea buku.

Kaula ngobanganna buku.

Okara Bhangsalan

Nyeyor kepa’, Ali se ngakana pas burung.

Dhurin raja, jha’ bur-lebur nyangka oreng.

Tengate perreng malang e songay, mon ajhalan!

Eyatore dha’ar pasae, konye’ ghunong samotemmona.

Balang paghar, Edi ajhuwal jhuko’ ollena ajharing.

Artena Oca’

nanggha’a kolom artena ngonjhangnga kompolan ngajhi

nyellep bherras artena aghiling bherras

nas-panasan ka’-angka’ artena jhung-ejjhungan ri’-berri’ (dha’aran)

tambul artena jhajhan

biddhang poka’ artena aeng gula mera campor serre

Rora Bhasa

Conto oca’na:

– nyekot klambhi = nyekot kaen eghabaya klambhi.

– mogher gheddhang = mogher bhungkana gheddhang ngala’a buwana

Conto okarana:

– Ma’el esoro nae’ nyeyor.

– Eppa’na mesel roko’.

Okara se Agandhu’ Rora Bhasa

1. Amina esoro merres pate.

merres pate = merres rot-parotta nyeyor ekala’a patena

2. Ima nyekot kalambhi e kottha.

nyekot kalambhi = nyekot kaen eghabaya klambhi

3. Kaka’ noles sorat e amper.

noles sorat = noles dhalubang ekaghabaya sorat.

4. Arman nae’ kates e budina langghar.

nae’ kates = nae’ bhungkana kates ngala’a buwana.

5. Ebhu ngandhel kopi e dapor.

ngandhel kopi = ngandhel baddha se aesse aeng eghabaya biddhang kopi

6. Ebhuna matoro’ jhuko’ da’ nyannya se ka pasar.

matoro’ jhuko’ = matoro’ pesse kaangghuy melle jhuko’.

7. Anom arao panjha’.

arao panjha’ = arao rebbha se tombu e panjha’.

8. Bari’ Embuk araghii tapay.

Araghii tapay = araghii wab-towabbha/la-kellana tengghang e kaghabaya tapay.

9. Eppa’ mekol aeng.

mekol aeng = mekol baddhana aeng.

10.Ka’ Samman ngale somor.

ngale somor = ngale tana ekaghabaya somor.

11.Bari’ sengko’ ngakan seang neng barung bhi’ Sarendhi.

ngakan seang = ngakan nase’ ebakto seang.

Artena Oca’

1. pangadhunan= baddha kaangghuy por-nyampor bharang

2. acemeng = ru-kabhuru, su-kasusu

3. ghasek = ghassa’, sekghut

4. pajhat = lakar

5. paro duwa’ = paron, epaduwa

Birjhi’anna Oca’

1. ajhellingngaghi birjhi’anna a + jhelling + na + aghi

2. aghabaya birjhi’anna a + ghabay + a

3. kaojhanan birjhi’anna ka + ojhan + an

4. kadhaddhiyan birjhi’anna ka + dhaddhi + an

5. ecampore birjhi’anna e + campor + e

Artena Oca’

1. nanggha’ kolom artena ngonjhang kompolan reng ngajhi

2. nyellep bherras artena aghiling bherras

3. reng-mancoreng artena mancerreng, ngabas bharang kalaban makene’ mata polana ta’ terrang.

4. pangadhunan artena bhaddha kaangghuy camporanna pan-saponapan bharang kaangghuy aghabay jhajhan/jhamo/racekan.

5. ranta artena sanat, rampong

BHASA MADHURA KLS 3 SEMESTER 2

Artena Oca’

1. notobhan artena ngenteppan

2. kaalok artena kaonang,kalonta,kaonar, kaoncar, kaotara

3. kalonta artena kaonang,kaonar, kaotara, kaoncar

4. congkop artena papajunna kobhuran

5. mandhapa artena pandhapa, pancanete

6. jhujhuk artena teppa’,lajhunojjhuka settong kennengngan

7. pasareyan artena makam, kobhuran, asta, astana, paluadhan

8. esambhat artena esebbhut

9. gharabhan artena lalakon

10.parsasat artena akanta, akadi

Abhasa Engghi Bhunten

Iya, Bu, sengko’ se noro’a!

Engghi, Bu, kaula se ngerenga!

Enja’, Nom, sengko’ ta’ mekola!

Bhunten, Nom, kaula ta’ mekola!

Iya, sengko’ pas moleya!

Engghi, kaula pas palemanna!

Arman esoro alako apa’an?

Arman epakon ngastane ponapaan?

Epabaramma rombu jareya bi’ ramana Arman?

Epakadhiponapa rombu ghapaneka sareng ramana Arman?

Artena Oca’

1. akalenjar artena apalessir, apaseyar, akalenjang

2. pasarean artena makam, asta

3. paesan artena kejhingan, pattok, maesan

4. soko raba artena pangpangnga roma se neng tengnga

5. mandhapa artena pandhapa, pancanete

6. ghaliddhighan artena ghiridhan

7. cindramata artena …………………………….

8. re’-are’an artena tok-petokan

are’ artena modus, petok, sada’

9. jhurkonce artena pajagana makam

10.bis mini artena ……………………………….

Oca’ asal eberri’i ter-ater (awalan) ban panoteng (akhiran): e, a, na, ban an

1. buku + na = bukuna

2. entar + a = entara

entar + na = entarra

3. a + somaja + an = asomajaan

4. e + pakan + e = epakane

5. e + polong = epolong

Oca’ se sorop

1. dapor banne dhapor

2. daina banne dhaina

3. dhaba’ banne daba’

4. petthat banne petat

5. petthes banne petes

Oca’ se Teppa’

1. pada banne padha

2. dhag-ondhaggha banne dhak-ondhagha

3. kella pathe banne kela pate

4. dhara banne dara

5. saketengnga banne sakethengnga

Panebbhussa Oca’ Bhangsalan

Eatore dha’ar pasae, konye’ ghunong samotemmona. (konye’ ghunong artena temmo, maksodda samonemmona/etemmo)

Dhurin raja, ba’na dhujan nyangka. (dhurin raja artena nangka, maksodda nyangka)

Kalowang kene’, ale’ tako’ epokol lajhu buru. (kalowang kene’ artena bhabbhuru, maksodda buru/ru-kabhuru)

Balang paghar, Edi ajhuwal jhuko’ ollena ajharing. (balang paghar artena jherring, maksodda eghiring/ajharing)

Obu’ mongghing cangkem, margha ngarte Edi pas nondu’. (obu’ mongghing cangkem artena janggu’, maksodda nondu’)

Okara Bhasan

konye’ ghunong reya bhangsana temmo, pas dhaddhi samotemmona.

Bighi accem reya maghi’, pas dhaddhi paghi’, dagghi’, lagghi’.

Paghar lesan reya ghighi, pas dhaddhi pangghi, soghi, pangghina, baghi.

Nyeyor kepa’ reya nyeyor burung, pas dhaddhi burung.

Perreng malang e songay reya tete, pas dhaddhi te-ngate, ngastete, ghate.

Nyamana Budhu’na Keban

1. Budhu’na kerbuy enyamae dhil-gudhil

2. Budhu’na kata’ enyamae dhaba’

3. Budhu’na bhanyak enyamae blengngor

4. Budhu’na caceng enyamae ellur

5. Budhu’na cakalan enyamae cengke’, panet

6. Budhu’na dhara enyamae pejji

7. Budhu’na embi’ enyamae cacempe

8. Budhu’na etek enyamae re-merre

9. Budhu’na entok enyamae mente, endil

10.Budhu’na ghalte’ enyamae caratcat

Abhasa Engghi Bhunten

Iya, Bu’, sengko’ menta’a!

Engghi, Bhu, kaula nyo’onna!

Enja’, Pa’, sengko’ ta’ enda’!

Bhunten, Pa’, kaula ta’ poron/ta’ kasokan.

Eko esoro tedung?

Eko epakon asaren?

Emba ngakan samangka.

Aghung adha’ar samangka.

Sengko’ mellea buku.

Kaula ngobanganna buku.

Okara Bhangsalan

Nyeyor kepa’, Ali se ngakana pas burung.

Dhurin raja, jha’ bur-lebur nyangka oreng.

Tengate perreng malang e songay, mon ajhalan!

Eyatore dha’ar pasae, konye’ ghunong samotemmona.

Balang paghar, Edi ajhuwal jhuko’ ollena ajharing.

Artena Oca’

1. nanggha’a kolom artena ngonjhangnga kompolan ngajhi

nyellep bherras artena aghiling bherras

3. nas-panasan ka’-angka’ artena jhung-ejjhungan ri’-berri’ (dha’aran)

tambul artena jhajhan

5. biddhang poka’ artena aeng gula mera campor serre

Rora Bhasa

Conto oca’na:

– nyekot klambhi = nyekot kaen eghabaya klambhi.

– mogher gheddhang = mogher bhungkana gheddhang ngala’a buwana

Conto okarana:

– Ma’el esoro nae’ nyeyor.

– Eppa’na mesel roko’.

Okara se Agandhu’ Rora Bhasa

1. Amina esoro merres pate.

merres pate = merres rot-parotta nyeyor ekala’a patena

2. Ima nyekot kalambhi e kottha.

nyekot kalambhi = nyekot kaen eghabaya klambhi

3. Kaka’ noles sorat e amper.

noles sorat = noles dhalubang ekaghabaya sorat.

4. Arman nae’ kates e budina langghar.

nae’ kates = nae’ bhungkana kates ngala’a buwana.

5. Ebhu ngandhel kopi e dapor.

ngandhel kopi = ngandhel baddha se aesse aeng eghabaya biddhang kopi

6. Ebhuna matoro’ jhuko’ da’ nyannya se ka pasar.

matoro’ jhuko’ = matoro’ pesse kaangghuy melle jhuko’.

7. Anom arao panjha’.

arao panjha’ = arao rebbha se tombu e panjha’.

8. Bari’ Embuk araghii tapay.

Araghii tapay = araghiiwab – towabbha/la-kellana tengghang e kaghabaya tapay.

9. Eppa’ mekol aeng.

mekol aeng = mekol baddhana aeng.

10.Ka’ Samman ngale somor.

ngale somor = ngale tana ekaghabaya somor.

11.Bari’ sengko’ ngakan seang neng barung bhi’ Sarendhi.

ngakan seang = ngakan nase’ ebakto seang.

Artena Oca’

1. pangadhunan= baddha kaangghuy por-nyampor bharang

2. acemeng = ru-kabhuru, su-kasusu

3. ghasek = ghassa’, sekghut

4. pajhat = lakar

5. paro duwa’ = paron, epaduwa

Birjhi’anna Oca’

1. ajhellingngaghi birjhi’anna a + jhelling + na + aghi

2. aghabaya birjhi’anna a + ghabay + a

3. kaojhanan birjhi’anna ka + ojhan + an

4. kadhaddhiyan birjhi’anna ka + dhaddhi + an

5. ecampore birjhi’anna e + campor + e

Artena Oca’

1. nanggha’ kolom artena ngonjhang kompolan reng ngajhi

2. nyellep bherras artena aghiling bherras

3. reng-mancoreng artena mancerreng, ngabas bharang kalaban makene’ mata polana ta’ terrang.

4. pangadhunan artena bhaddha kaangghuy camporanna pan-saponapan bharang kaangghuy aghabay jhajhan/jhamo/racekan.

5. ranta artena sanat, rampong

BHASA MADHURA KELAS 4 SEMESTER 1

M. Rasyad, Guru SDN Cenlecen 2, Pakong, Pamekasan, Madura

Artena Oca’

1. telassa artena: nan-dhinanna

2. nyembhur ,, : nancel

3. molang ,, : ngajhar, moter

4. nambhara’ ,, : mosemma ojhan

5. adhadhuko ,, : akampong

6. sasaka ,, : pangpang

7. dhangka ,, : bengko, kennengngan (roma)

8. engghun ,, : kennengngan

9. nodhuwaghi ,, : nuddhingaghi

10. kalonta ,, : kaonar, kaotara, kaoncar

Ngoba da’ okara panyapa ngangghuy bhasa engghi bhunten

Conto: – Embhuk ka pasara.

– Meyosa da’ ka’ dimma, Bhuk?

1. Emba maca sorat kabhar.

Maos ponapa, Ghung?

2. Kaka’ noles caretana Ke Moko.

Nyerrat ponapa, Ka’?

3. Embhuk ghi’ bhuru mole dari pasar.

Bhuru paleman dari ka’dimma, Bhuk?

4. Le-ollena Nom Suryo ce’ bannya’na.

Abakta ponapa, panjhennengngan, Nom?

5. Basri melle embi’.

Ngobange ponapa, Bas?

Ca’-oca’ se sorop

Bhasa Enja’Iya – Bhasa Engghi Enten – Bhasa Engghi Bhunten

1. ngakan – neddha, madhang – adha’ar

2. sake’ – anglo – songkan

3. sengko’ – bula – kaula, bhadan kaula, abdhina

4. ba’na – dhika – sampeyan, panjennengan, junan dhalem, ajunan

5. enja’ – enten – bhunten

6. iya – engghi – engghi

7. apa – nape – ponapa

8. arapa – anape – aponapa

9. ajja’ – empon – ampon

10. aba’ – aba’ – salera

11. ales – ales – membha

12. ale’ – ale’ – raji, jaji’

13. ana’ – ana’ – pottra, pottre

14. abala – abala – mator, adhabu

15. abas – abas – oladhi, pareksane

16. abhareng – abhareng – asareng

17. abine – abine – araji, arobiya

Maksoddha oca’

1. sakte maksoddha kajunelan se ta’bisa etero

2. assre ,, endha, bhagus abasanna,

3. pokpara ,, ………………

4. ngandhas ,, ngambang nyese ka pengghir

5. bungbung ,, kettoghanna rowasanna perreng

6. magharsare ,, ra’yat, bargha

7. panggharus ,, barang dhagangan se ejhuwal moda sopaja lekkas paju

8. majhuntrong,, maloros

9. telassa ,, nan-dhinanna, na’-dhina’na

10. asola ,, atengka

Ngatokaghi okara

1. Pamesemma Dewi Sumenten seddha’ manes.

2. Palembayya kana’ rowa meltas panjhelin.

3. Alessa tebbel andaun membha.

4. Obu’na ghambha’ nyasar bangkong.

5. Pajhalanna kana’ rowa neter kolenang.

Pangalemma angghutana bhadhan

1. Pangalemma le’er se bhaghus ngalong tontonan, angghulu manjhangan.

2. Pangalemma tengnga se bhaghus angghaghatteng.

3. Pangalemma bettes se bhaghus podhak nyongsang, ngembhang podhak.

4. Pangalemma elong se bhaghus marseng, abhangnger bajang, ngaleppon nongko’.

5. Pangalemma bhau se bhaghus bhau tembhangan, bhidhang.

Abhasa kalaban aghunaaghi ondhaggha bhasa engghi bhunten

1. Pasera se meyos da’ dhalemepon Ke Moner ?

2. Nom Rasid katamoyan Ke Moner.

3. Manabi sakolaan notop, Rama meyossa ka Bhangkalan.

4. Saponapa arghana senjhang sarong ghapaneka ?

5. Pangoladhanepon Rama kadhingghalan e compo’na Nom Sakur.

Artena oca’

1. atong artena akor, rokon, pada ase.

2. jhuntrong ,, loros (pekkeran)

3. aghalebbher ,, agalubhuk (lembangnga)

4. kandhas ,, ngambang nyese kapengghir

5. arontong ,, ajijir, abhareng

6. magharsare ,, ra’yat, bargha

7. kobher ,, sempat, kongang,lagghang,bada bakto,

8. nambhak ,, jhujhuk, mengghir, ngandhas

9. pokpara ,, ………………………………

10.apalesser ,, akalenjar, lan-jhalanan

Oca’ sesorop

Angghuta Bhadhan – Pangalemma – Panyalena

1. Bhadhan – manjhangan rampeng – pentet, pendha’

2. Elong – marseng – pese’,mergang, pernong

3. gharighi’ – angrajhung duri – kokol, ketteng

4. dai – angapeteng, dai kapeteng – nonong, ghanol

5. bettes – podhak nyongsang – daber, beber, keras

6. dada – jheppak – amano’ ngadak

7. pepe – ngalompang,andhurin saleneng – kelpot, kelpong

8. bibir – jherruk salone, dhalima marekka – dalbig,dhangnger,ghalba

9. pajhalanna – neter kalenang – ghigghi’,nyerek,dhippang

10.lengngen – angandhiba epenthang – dhingkol, cekot

Artena Oca’

1. panodhan artena: conto bagus

2. tareka artena: rencana

3. nombuaghi artena: maodhi’, manemmo

4. sakobhengnga artena: sakalelenga

5. parembhaghan artena: parembhukan, paron dingan

6. mamajhu artena: makaada’

7. amargha artena: asabab, karana, polana

8. apareng artena: aberri’, ajhulu, maghi

9. ngangghit artena: ngarang, nyoson

10. pamangghi artena: panemmo

Maksodda Oca’

1. bekkas maksodda: tomandaddi,lampet,rekarena

2. dhel-ngandhelaghi maksodda: bhunganbhuaghi

3. onggha ajjhi maksodda: nae’ ajjhi

4. sakolaan ra’yat maksodda: nyamana SD ejaman lamba’

6. sakolaan pangreh praja maksodda: sakolaan kaangguy madaddi pongghaba pangreh praja

Laen Oca’na/artena

1. bhabhar = rembi’, laher

2. maghang = ajar alako tape ta’ narema gaji

3. tedda’ dari = toronan dari

4. dhel-ngandhelaghi = bhu-ngambhuaghi

5. bekkas gubernur = toman daddi gubernur

Artena Oca’ Rangkep Buto Biyasa

1. ja’-raja’an artena: paleng raja

2. nes-manesan artena: paleng manes

3. ghus-bhaghusan artena: paleng bhaghus

4. theng-ganthengngan artena: paleng gantheng

5. ghi-tengghiyan artena: paleng tengghi

Oca’ Rengkessan

1. Abdul Kadir erengkes: Abd. Kadir

2. Sarjana Hukum erengkes: SH

3. Insinyur erengkes: Ir.

4. Republik Indonesia erengkes: RI

5. Keluarga Berencana erengkes: KB

Sa’ir Madhura

Conto:

Ghunana Andi’ Elmo bhul-ombhul (= judul)

Pongghi’ ngoda nyare elmo bhiri (bada 8 keccap/suku kt)

Elmo dhunnya empon tanto enyamae paddha (= bait)

Kangghuy ghabay bhandha lako 1 paddha (bada 4 bhiri/baris)

Sangona odi’ sanonto

Brinto jhugan elmo paghi’ ……… ghi

Paalos pekker ghi’-ghighi’ ……… ghi keccap budina: ghi

Dhina maske carghi’-carghi’……… ghi rumussa: a-a-a-a

Dhalatene kantos merghi’ ……… ghi

Bila towa pon ta’ kasta

Dhunnya bada elmo bada

Kabbhi kabhar kabbhi berta

Empon jharna’ sarta moddha

(S. Sun)

Se parlo ekataoe neng sa’ir:

1. Bhiri maksodda: bharis

2. Paddha maksodda: bait (kadaddiyan dari bannya’ bharis)

3. Keccap maksodda: ucap, satu suku kata (sakeccap).

4. Pongkasanna/sowara keccap budina: a-a-a-a

Sa’ir eattas agandhu’:

1) bada 12 bhiri, 1 bhiri aesse 8 keccap,

2) bada 3 paddha, 1 paddha aesse 4 bhiri,

3) pongkasanna amonye: a, a, a, a,

4) essena: nasehat nyare elmo dhunnya (pangataoan umum) ban elmo paghi’ (pangataoan agama Islam),

5) bhul-ombhulla”Ghunana Andi’ Elmo”,

6) 6) sengangghit nyamana: S. Sun.

Atoran pantun:

1) Pantun sowara keccap budina amonye: a-b-a-b.

2) Duwa’ bharis se da’-ada’ enyamae samperan/ghambharan.

3) Duwa’ bharis ka budina enyamae tegghes/esse.

Artena Oca’

1. nyalendha = bannean, bhida, ta’ pada, laen

2. andhap asor = kalakoan mamaba tengka pola becce’, tao adhat, tata krama

3. ajhumenneng= ngaddhek

4. badhana = wedana, pembantu bupati

5. kanengradhan= katoronan rato, kabangsawanan

6. salerana = aba’na

7. adhat parnata= tatakrama, andhap asor

8. asaor mano’ = nyambhit areng-bhareng

9. abhakte = nyembha, atoro’ oca’

10. nyaradang = katon/paddhang/ekatela maske ta’ pate terrang

Oca’ Tabhaliggha

1. andhap asor x sombong

2. akher x da’-ada’, awwal

3. edhukane x ealem

4. abhakte x alaban, nyalakanta, nyalogha

5. eajhum x epaklacer

Laen Oca’na

1. kasohor = kalonta, kaonang, kaonar, kaoncar, kaotara

2. sneyap =

3. bhan-sabbhan = tong-settongnga, bangsebangnga, bi’-dibi’

4. nyoppre = sopaja, ma’le

5. maghang = alako tape ta’ narema gaji, aparaktek

Artena Oca’

1. anjhir artena: pancer, panjher

2. labang saketheng ,, : ghappora

3. kaca rasa ,, : pakakas kaangghuy akaca

4. ta’ ghinjhegghan ,, : ta’ ghunjhegghan, ta’ ghulian

5. tokang tongko’ ,, : tokang tompa’na sape kerrap

6. kaleles ,, : pakakassa sape kerrab se eghabay panongko’anna tokang tongko’

7. manca nagara ,, : naghara laen

8. sape sono’ ,, : sape pajhangan

9. sronen kennong tello’artena : ………………………

10.pangonong ,, : kaju akanta pekolan kaangghuy macekka’ sape kerrabbhan otaba nangghala

Bhasa Engghi Bhunten

1. andi’na bhasaepon : ghadhuwanepon, kaghunganepon

2. mon ,, : manabi

3. ella, kabbhi ,, : ampon, sadhaja

4. taona ,, : onenga, ngaghali dce

5. etemmo, baramma ,, : epangghi, kadhiponapa

6. ban ,, : sareng

7. melle ,, : mondhut, ngobange

8. barampa ,, : sanapa, saponapa

9. coma, sateya ,, : namong, samangken

10.oba’ ,, : aghung

Artena Oca’

1. kantos artena : sampe’, kangse, kongse’, dhala, dhagha, tagher

2. ondhak artena: gha’-tenggha’

3. rateng ,, : ranta, sanat, rampong

4. rarengghanna artena: pajhanganna

5. sakobhengnga,, : sakalelengnga

6. apangereng ,, : etoro’ bunte’

7. earak ,, : epajhalan arengbhareng

8. ejhamange ,, : ejhambhulle

9. sasat ,, : akanta, pada moso, mara, marabhut

10. angkreng ,, : sengger, jagra’

11. rasras ,, : retto

12. ngatowe ,, : ngolok

13. matagher ,, : maghunjheg

14. san la ,, : bila la, mon la

15. anjhir ,, : gharis akher, gharis bates

16. akor ,, : atong, rokon

17. pongkasanna ,, : di-budina, aherra

Okara kakanthen

1. Oca’ : tar-ter-tor

Okarana :Ja’entar ka moso mon ketter ma’le ta’ e pacentor

2. lang-leng-long

Oreng palang aorak maleng sambi abhallong.

3. ras-res-ros

Ella mon kerras ta’ akerres ja’ ros-mangaros.

4. dar-dir-dur

mandar teppa’a da’ Kadir se penter asandur

5. kratap-kretep-krotop

6. ta-ta-ta

Bhata etata eparata

Abhasa Ngangghuy Bhasa Engghi Bhunten

1. Entara da’ dimma Nom, ma’ ce’ lagghuna se asalen?

Meyossa da’ ka’ dimma Nom, ma’ ce’ lagghuna se asalen?

2. Rama ban Ebhu ta’ cokba maenga’ jhar-ajharan patarongghu.

Rama sareng Ebhu ta’ tobang maemot jhar-ajharan patarongghu.

3. Kalambhina, sarongnga rama elanyo’ aeng.

Rasokanepon, senjang sarongepon Rama elanyo’ aeng.

4. Oca’na Embu’, olle nengghu televisi bila mare ajhar.

Dhabuepon Ebhu, olle nengghu televisi bila mare ajhar.

5. Ca’na Rama, mon amaen jha’ kantos jhau.

Dhabuepon Rama, mon amaen jha’ kantos jhau.

BHASA MADHURA KELAS 4 SEMESTER 2

Artena Oca’

1. bhakte artena: sembha, songkem

2. ajhajhuluk ,, : anyama laen, alias

3. nyeppowe ,, : nowae

4. mamajhu ,, : makaada’

5. ngastane ,, : ngalakone

6. abhanto ,, : atolong

7. atareka ,, : arencana

8. ajhumenneng ,, : ngennengnge

9. ngen-angenna ,, : pangaterrona

10. kaparengan ,, : eberri’i

Abhasa Ngangghuy Bhasa Engghi Bhunten

1. Sengko’ ghella’ sake’ tabu’.

Kaula ghella’ sake’ tabu’.

2. Mon ebaghi ban Eppa’, sengko’ noro’a Nom Ramli.

Manabi eparengaghi sareng Rama, kaula nge renga Nom Ramli.

3. Ca’na ghuru; ”ngen-angenna ba’na kabbhi pada bhaghus”.

Dhabuepon ghuru, ”ngen-angenna ba’na kabbhi pada bhaghus”.

4.. Barampa na’-kana’ se terro dhaddhiya ghuru?

Saponapa na’-kana’ se kasokan dhaddhiya ghuru?

5. Pa’ ghuru ngeba buku ka sakola’an.

Pa’ ghuru abhakta buku ka sakola’an.

6. Fatima ban Nida bharenteng se terro dhaddhi ya ghuru.

Fatima sareng Nida ce’ kasokanna se dhaddhi ya ghuru.

7. Baramma kodhuna mon terro dhaddhiya dokter?

Kadhiponapa wajibba manabi kasokan dhaddhia dokter?

8. Fatima maghi pesse ka Ebhuna.

Fatima apareng obang ka Ebhuna.

9. Tasmaggha Aghung ceccer e langghar.

Pangoladhanepon Aghung kadhingghalan e langghar.

10. Kalongnga Ebhu takae’ ka carang.

Sangsangepon Ebhu takae’ ka carang.

Maksodda Oca’

1. ebhabharraghi laen oca’na : erembi’aghi

2. ngastane ,, : ngalakone

3. salerana ,, : mowana, ropana, aba’na

4. sanare ,, : sopaja, ma’le

5. nyerrat ,, : noles

Artena Oca’

1. pasar sape artena :kennenganna oreng ajuwal ban melle sape

2. lomare pakeyan,, : ra’ kennengan naro kalambhi

3. roma kaca ,, : roma se ata’ ban tabingnga dari kaca

4. buku toles ,, : buku se egunaaghi ka angghuy tet-nyatet

5. korse males ,, : korse ka angghuy dung-tedungan

Kerata Bhasa

1. terbhang = sala bunter kebbhang

2. kottha = ekotkot sambi apettha

3. marongghi = macalerong ka gighi

4. dhamar = mapalasdha bharang se samar

5. songko’ = se kosong nongko’

Artena Kerata Bhasa

1. cangker = nyancang pekker

2. kona = pengkona parana

3. rojhak = esoro jhak-ngajhak

4. dhukon = dhu-buddhuna lalakon

5. soleng = esoso leng-neleng

Aghabay Kerata Bhasa

1. copet = ngeco’ pet-ngopet

2. dasi = dada maaksi

3. dhapor = kennengana marda so kompor

4. elmo = ngel-nongngel ta’ etemmo

5. koceng = lakona aceng-lecceng

6. kento’ = epasekken ghi’ ngalto’

7. kotap = pengko etaptap

8. manto = ekaeman ekabhuto

b. Abhasa Ngangghuy Bhasa Engghi Bhunten

1. Pa’ Oemar Sastrodiwirjo dhaddhi ghuru HIS.

Pa’ Oemar Sastrodiwirjo ngastane ghuru HIS.

2. Tang ghuru ngajhi entara ka Mekka bulan dateng.

Ghuru ngajhi kaula meyosa ka Mekka bulan dateng

3. Arapa ba’na ma’ ta’ entar ka langghar?

Aponapa sampeyan ma’ ta’ meyos ka langghar?

4. Pa’ Gafur ngenep e bengkona Pa’ Umar.

Pa’ Gafur kelem e compo’na Pa’ Umar.

5. Ekobhurraghi e dimma oreng se tasellem jareya?

Emakammaghi e ka’dimma oreng se tasellem ghapaneka?

Maksodda Oca’

1. pasar mano’ = kennengana oreng ajuwal ban melle mano’

2. somor tanto = somor towa, somor se ella ta’ ekataoe sengale

3. dhukon rana’ = dhukon rembi’

4. dhalubang mennya’= dhalubang sengennyes ban naradang

5. sapeda pancal = sapeda engkol

6. nae’ nyeyor = ongga ka bungkana nyeor

7. pasar kojhu’ = kennengana oreng ajuwal ban melle mano’ kojhu’

8. roma kaca = bengko se ekaghabay dari kaca kaangghuy men-tamennan

9. mor lorong = temor jhalan, temor embung

10.asta raja = makam raja

Artena / Maksodda Oca’

1. pos-apos artena: lem-alem

2. dhadhingghalan,, : nan-dhinan, na’-dhina’

3. aghandhu’ ,, : aghindhung, aghan dhung

4. malepor ,, : masenneng, maleggha

5. ebay-kaghabay,, : erang-karang, eda-pabada

Ondhagga Bhasa

1. sengko’ – bula – kaula, abdhina

2. ba’na – dhika – sampeyan, ajunan

3. sapa – sera – pasera

4. ngakan – madhang – neddha, adha’ar

5. ta’tao – bikan – ta’oneng, dhukan, ta’ ngaghali

Artena Oca’

1. kacatora = kacareta’a, kakandha’a

2. ngastane = alako

3. sareyang = ana’ wa’towa’an

4. ghancang atotoran = santa’ kandha

5. langghar = kobhung

6. anekkane = atakabbhulli

7. salerana = aba’na

8. ghubhar = bhubhar, mole

9. sedha = mate, adhinggal omor

10. amargha = asabab, polana

Artena Oca’

1. mettek = mellek

2. ngejjhel = nanges talebat

3. berdha = talebat kennyang

4. thal-metthal = talebat mera

5. paker = talebat pae’ otaba talebat accen

Maksod / Karebbha Rora Bhasa

1. nyekot kalambhi artena ajhai’ kaen ekaghabaya kalambhi

2. mogher gheddhang artena natta’ bhungkana gheddhang

3. mekol latthong artena mekol baddhana lattong

4. nengghu volli artena nengghu oreng amaen ebbal volli

5. melle bhathek artena melle kaen se agambar bhatek

6. nae’ nyeyor artena nae’ kabhungkana nyeor

7. ngakan dapor artena ngakan nase’ neng e dapor

8. noto teppong artena noto berras ekaghabayya teppong

9. majar listrik artena majar biayana laganan listrik

10.matoro’ ghangan artena matoro’ pesse kaangghuy emelleaghi ghangan.

Abhasa Ngangghuy Bhasa Engghi Bhunten

Kardi: ”Ta’langkong, saporana, Nom, sengko’ bari’ rowa ta’ tao jha’ ba’na se toju’ e lencak rowa.”

”Ta’langkong, saporana, Nom, kaula bari’ ka’rowa ta’oneng jha’ sampeyan se alengghi e lencak ka’rowa.

Kardi: ”Sengko’ bari’ rowa, Nom, ru-kabhuru polana adantos Eppa’.”

”Kaula bari’ ka’rowa, Nom, ru-kabhuru parmelana ngantos Rama.”

Kardi: ”Esoro ngone’e obhaddha Juju’ e apotek.”

”Epakon ngone’e obhaddha Juju’ e apotek.”

Kardi: ”Enja’, Nom, malemma Juju’ aserro sake’ cethak, ban Eppa’ dhuli eghiba ka dokter.”

”Bhunten, Nom, malemma Juju’ aserro songkan sera, sareng Rama dhuli ebhakta ka dokter.”

Kardi: ”Alhamdulillah, Nom, ella olle pendhanan.”

”Alhamdulillah, Nom, ampon abak sae.”

Artena / Maksodda Oca’

1. raji ampeyan artena seller ta’ resmi, gundik

2. abhabhat alas artena molae kalakoan se da’-ada’, ce’ malaraddha

3. kabun artena kala bakto aperrang

4. nyeppeng artena ce’ jhauna

5. ghundhas artena tada’ sakale di’-andi’na

Ca’-oca’ Talebat

1. talebat lanjhang= lanjur, ngolor

2. talebat koros = reggik, keres

3. talebat possa’ = ngeper

4. talebat panda’ = pentet, kotet

5. talebat jhau = cemot, cemmeng, ceppeng

Aghabhay Okara Ngangghuy Rora Bhasa

1. mogher penang: Bari’ oreng se mogher penang rowa kaka’na Saidi.

2. melle bhathek: Se ajaga toko bhatek rowa dhagha posang amarga possa’ban oreng se melle bhatek.

3. nae’ nyeyor: Ka’ Samman mon nae’ nyeor ce’ ceppetta.

4. noto teppong: Ebulan pasa sabbhanna bannya’ oreng noto teppong.

5. nyekot kalambhi: Nyekot kalambhi reya marloaghi kapenterran elmo etong.

BHASA MADHURA KELAS 5 SEMESTER 1

M. Rasyad, Guru SDN Cenlecen 2, Pakong, Pamekasan, Madura

Artena Oca’

1. urbanisasi = …………..

2. magharsare= ra’yat, bargha

3. menangka = kaangghuy (sebagai)

4. internet = …………

5. bargha = ra’yat, magharsare

6. kasap = pangorebhan, badhal, pangaselan

7. fasilitas = …………

8. jhangkep = ghenna’

9. elampa’aghi= elakonnaghi, ejhalannaghi

10. akses = ………….

11. aghandhu’ = ngeba

12. iptek = …………..

Oca’ Tabhaliggha

1. mangkat x abali, mole

2. sakone’ x bannya’, sajhaghat

3. sakejjha’ x abit

4. leggha x sella’, ropet, cope’

5. kennyang x lapar, algung

6. panda’ x lanjhang

7. jhau x semma’

8. sella’ x leggha

9. korang x tamba

10. koros x lempo

11. sake’ x baras

12. entar x abali

Artena Oca’

1. ana’ kebaan = ana’ kaballun

2. ana’ bungso = ana’se laher paleng modhi

3. ana’ sareyang = ana’ wa’towa’an

4. ana’ kaballun = ana’ kebaan dari selake’ otaba se bine’

5. ana’ ontang-anteng = ana’ settong tada’ taretanna pole

6. ana’ jatem = ana’ sabellunna laher eppa’na mate

7. ana’ cangkoghan = ana’ kala’an

8. ko’ong bunter =ana’ se ta’ andi’ taretan ban adhina mate oreng towana

9. pejji nongghal = ana’ settong

Sastra Madhura

1. Syair Madhura: Iya areya puisi kona, kadhaddhiyan dari empa’ bhiri. Ri-sabhirina bada ballu’ sampe’ sapolo keccap. Ghuru laghuna aswara pada: a-a-a-a.

2. Pantun: Tamaso’ puisi kona, bada empa’ bhiri, bhiri kapeng settong sareng duwa’ enyamae bhibhidhan, bhiri kapeng tello’ sareng empa’ menangka karebbha tor ghuru laghuna: a-b-a-b.

Macemma Oca’ Serro

1.Adu, 2.Wah, 3.Innalillahi, 4.O, 5.Astaghfirullah, 6.Abba, 7.Pya, 8.Adda, 9. ban salaenna.

Conto carana aguna’aghi:

1) ”Adu, kandhangnga tang ajam ekaloppae ta’ etotop labangnga!”

2) ”Wah, emanna! Oca’na ale’

3) Cong, ma’da’iya. Adda, paggun bhai ba’na alalako nga’ jreya!

Aghabay Okara Ngangghuy Bhasa Engghi Bhunten

1. Sapa nyamana ba’na, Ka’?

Pasera asmana sampeyan, Ka’?

2. Ebhu ngembhan ale’ entar ka posyandu!

Ebhu nyandhang jaji’ meyos ka posyandu!

3. Bila ba’na se molea, Nom?

Dhumen panjennengngan se bhubharra, Nom?

4. Sengko’ terro molea ka ada’ ya, Bhuk?

Kaula terro palemanna dhimen ghi, Bhuk?

5. Kompoyya Bu Mina nyamana Aisyah!

Bajana Bu Mina asmana Aisyah!

6. Sadapa’na dhuli bukka’ se e bhundhu’ plastek rowa ma’ ta’ uwwem!

Saampona tandhuk dhuli bukka’ se e bhundhu’ palastek ka’rowa ma’ ta’ uwwem!

7. Rama ban Ebhu pada bhunga, polana neng are Sennen Aghung datengnga.

Rama sareng Ebhu same bhunga, menangka neng are Sennen Aghung rabua.

8. Tamennan reya pada ngakan, molana jha’ cokba bhan are seram.

Tamennan paneka same ngakan, parmelana jha’ tobang bhan are seram.

9. Sandalla Aghung ceccer e moshollana Pa’ Sumo.

Teteyanna Aghung kadhinggalan e moshollana Pa’ Sumo.

10. Sarongnga Rama beddha margha takae’ ka paghar carang.

Senjhang sarongepon Rama beddha margha takae’ da’paghar carang

Artena Oca’

1. ebhabharraghi maksodda : erembi’aghi

2. sabharundhut ,, :sataretanan, sabhalaan

3. epondhut ,, : epenta, ekala’, eenjham

4. alorok ,, : nompo mosona

5. kompenne ,, : sardadu Blandha

6. atellok ,, : atalok, atondu’

7. salerana ,, : mowana, ropana, aba’na

8. amargha ,, : asabab

9. parjhurit ,, : sardadu

10. pangraja ,, : pembesar

11. jhumenneng ,, : jhagha, naddhek, manjheng

Oca’ Tabhaliggha

1. mennang x kala, kabun, tato, asor

2. ngongse x nettep, paggun

3. tako’da’ x bangal da’, tatak da’

4. jhujhur x lecek, carpak, corpot, lopot janji

5. nabang x dhina, buru

6. ajhuwal x melle

7. ecale x epojhi, ealem

8. morok x ajhar, menta bala

9. abhillai x edhina

10. ngala’ x aberri’, magi

Tabhaliggha Oca’

1. lamba’ x sateya

2. maancor x mabuto

3. soddhi x nola’

4. ajhumenneng x ngalle, ta’ nettep

5. asabbhil x ajhajha

6. abhillai x amosoe

7. kalonta x kaloppa

8. ngongse x nettep

9. atellok x mennang

10. jhajhuluk x nyama dhaghing (nyama kene’)

Laen Oca’na

1. lamba’ = kona, bilan, sabbhan

2. maancor = malessa, mabhasa

3. soddhi = enda’, rida’, soka’, kenceng

4. ajhumenneng = ngennengnge, daddi

5. asabbhil = abillai,alabanaghi,aparjhuangaghi

6. abhillai = aparjhuangaghi, alabanaghi

7. kalonta = kaalok,kaonang,kaonar,kaoncar,kaotara

8. ngongse = ngalle, nyengga,nyengker,majau

9. atellok = atondu’

10. jhajhuluk = nyama laen, alias

Artena Oca’

1. abhillai = alabannaghi

2. magharsarena = ra’yatta

3. ajhumenneng = jhagha

4. panembhaan = yang dipertuan

5. kalonta = kaonar, kaotara, kaoncar

6. tatengkan = tengka pola

7. pojhina = pojhana

8. saneyap = teyap, sabbhan

9. kembhangnga nagara = pahlawan nagara

Aghunaaghi Ondhaggha Bhasa Enggi Bhunten

1. Areya bhantal ban sapo’na, angghuy ma’le nyaman tedung!

Ka’dinto bhantal sareng sapo’na, aghem ma’ le sae asaren.

2. Mon la mare ngakan, pas terros bhai entar ka juju’na!

Mon la mare ngakan, pas terros bhai entar ka juju’na!

3. Sapa se nanges ghella’ rowa, Man?

Pasera se molar ghella’ ka’ rowa, Man?

4. Sarong, kalambhi, ban salebbarra la mare ebaghi kabbhi.

Senjhang sarong, rasokan, sareng lancenganna ampon lastare eparengaghi sadaja.

5. Rama para’ datengnga, tape anom ghi’ bhuru mangkat

Rama para’ rabua, namong anom ghi’ bhuru meyos.

6. Sateya osomma oreng sake’, ale’ sake’ mata, anom sake’ ghighi.

Samangken osomma oreng sake’, ale’ sake’ soca, anom songkan bajha.

7. Mon acopaa ling-jhelling oreng ghallu.

Manabi aedhu lad-oladhi oreng dhimen

8. Sapaan bhai se nengghu televisi e bengkona embhuk rowa?

Paseraan saos se ngoladhi televisi neng compo’na embhuk ka’ rowa?

9. Areya bhai, sengko’ ta’ andi’ se ebaghia pole.

Paneka saos, kaula ta’ aghadhue se eparengaghiya pole.

10. Toju’ pateppa’, ma’ le bhaghus abasanna!

Lengghi pasae, ma’ le sae oladhana”

Abhasa Engghi Bhunten

1. Oca’na Emba, ”senga’ sataretanan jha’ atokaran!”

Dhabuepon Aghung, ”senga’ sataretanan jha’ atokaran!”

2. Bila ba’na se dateng, ma’ sengko’ ta’ tao.

Bilaepon sampeyan se rabu, ma’ kaula ta’ oneng.

3. Mon bhajheng ajhar, bhakal majhembhar odi’na.

Manabi tarongghu ajhar, bhadi mabhunga odi’na.

4. Areya sengko’ melleaghi kalambhi e pasar temor.

Ka’dinto kaula ngobangaghi rasokan e pasar temor.

5. Rama entara ka bengkona keyae abhareng Nom Parto.

Rama meyosa ka dhalemepon keyae asareng Nom Parto.

Artena Otaba Maksodda Oca’

1. kembhangnga naghara = oreng seabhillai naghara ban bhangsana

2. soddhi = enda’, rida’, soka’, kenceng

3. tatak = bangal

4. karaton = romana rato

5. alorok = nompo

6. pote mata = malo, todus

7. nyata = terrang

8. epojhi = ealem, enyo’onaghi

9. ngongse = ngalle, nyengga,nyengker,majau

10. kalonta = kaalok,kaonang,kaonar,kaoncar,kaotara

11. sattreya pojjhaan = sattreya pojhian

12. mongghing = esettong kennengngan

13. ketter = tako’, kobater

14. ponjhul = ……………..

15. pote tolang = mate

16. kaca kebbhang = panodhan, daddi conto

17. bhinteng = kennengngan ajaga dari serbuwan moso

18. abhillai = aparjhuangaghi, alabanaghi

19. asengghak = nantang, asasombhar

20. pangeran = sekobasa (Tuhan), jhuluk ana’na rato

a. Artena Oca’

1. bherse artena ressek, bhanas, tada’ karena sakale, epatada’

2. ase-bherse artena asek-ressek

3. masenga’ artena maemot

4. anglebadhi artena talanjuk

5. sakobhengnga artena sakalelengnga

6. ekaleburi artena ekaleduri, ekasennengnge

7. tatengka artena pola

8. jhujhur artena loros

9. balli artena wali

Oca’ Denotatif ( D = arte saongghuna ) ban Oca’ Konotatif ( K = arte keasan )

1. akandha (D) = acaca, acareta, abhanta

2. odi’ kandha (K) = bannya’ caca, caca malolo, malolo careta, bannya’ bhanta

3. pesse tampes (D) = pesse kareneng

4. koceng (D) = nyamana keban

5. soko ban tanangnga (D) = nyamana angghutana badhan

6. ekasokotanang (K) = ekapeyat,ekaparlo lakona

7.. amata pesse (K) = se katon coma pesse malolo

8. eng-aengan (D) = alangngoy

9. aengnga (D) = bhanyona

10. elong koceng (K) = dhujan ngonges kakanan

Aghabay Okara Petanya

1. Sopaja aengnga leke reya ta’ ngalowa, kas-rakas se nyandhet mara dhuli angkes paonggha!

Da’ remma carana sopaja aeng leke reya ta’ ngalowa?

2. Ahmad mon amaen leker malolo roce, maske kalowar ekabala maso’.

Da’remma Ahmad mon amaen leker?

3. Mored kellas 5 entar apalesser da’ ghuwa Pajhuddhan.

Da’ dimma mored kellas 5 apalesser?

4. Ahmad senneng da’ kembhang malathe, amargha bauna ro’om.

Arapa Ahmad ma’ senneng da’ kembhang malate?

5. Ebakto tellasan bhuru, Ahmad entar ka bengkona Mina.

Da’ dimma Ahmad e bakto tellasan bhuru?

Artena Parebhasan Madhura

1. Ambujai saghara artena: Ngalakone settong kalakoan se tada’ hasella.

2. Nompa’ jharan apajungan, artena: Ontong dukale

3. Etapok ekala’ odhengnga, artena: Palang dukale.

4. Kellar melle ta’ kellar ngangghuy, artena: Tebbas ngaandi’, tape ta’ bisa ngopene.

5. Aba’ sampayan, artena: Ekoca’aghi da’ ka oreng se ngangghuy apaa bhai patot.

6. Mowang abbha baceng, artena: Ngabala kajhuba’anna dhibi’.

7. Abeddha’ e dalem aeng, artena: Kalakoan ta’paghuna.

8. Aeng epeddhang ta’apesa,artena: Sataretanan saabiddha akor, padhuna coma sabatara.

9. Du’-nondu’ koceng, artena: Ekoca’aghi da’ ka oreng se neng-enneng, tape sanyatana bada se eyara.

10. Mandhar badaa pae’ darana, artena: Oreng se apangarep mandhar ontongnga e budi are.

Aghabay Okara Ngangghuy Parebhasan

1. Parebhasan: Penter adhalang, artena: Penter ngator kabada’an

Okarana: Bhing, ba’na penter adhalang ongghu reya essena tokona ce’ teppa’na sosonanna.

2. Tada’ aeng aghili kaolo, artena: Babateggha ana’ noron dari oreng towana.

Okarana: Iya, kabhajhenganna ba’na Cong tantona tada’ aeng aghili kaolo la da-pada so eppa’na ghi’ bakto asakolah.

3. Nompa’ jharan apajungan, artena: ontong dukale

Okarana: Namen ka’-bhungka’an reya pada ban nompa’ jharan apajungan sabab salaenna bisa metthek buwana pas olle naongnga.

4. Oreng jhujhur mate ngonjhur, artena: Oreng jhujhur odi’na paleng pojhur.

Okarana: Ongghuan ongghu Le’ akanta Pa’ Saimin oreng jhujhur mate ngonjhur daganganna ce’ gharussa lantaran kajhujhuranna.

5. Ta’ tao celleng polo’na, artena: Ta’tao atana’ polana segghut eonjhang ngakan.

Okarana: Pa’Sadin re-saarena ta’ tao celleng polo’na lantaran kaonjangan terros.

6. Akanta jhuko’ kaasadhan aeng, artena: Oreng se kabhutoanna edalem re-saarena ta’ nyokobhi.

Okarana: Sabadin rowa re-saarena posang akanta jhuko’ kaasadhan aeng aserro ta’ cokop malolo.

Arte Keasan ban Arte Saongghuna

1. lanjhang omor, artena lanjhang odi’

Okarana: Hasan rowa lanjhang omor ongghu kantos sateya eparenge baras slamet.

2. ajam bagisar, artena ajam coker. Okarana: Eppa’ senneng ngobu ajam coker sabab bulu ban kongko’na lebur.

3. paghar carang, artena pakarangan dari ca’-ranca’na perreng

Okarana: Kabannya’an ma-roma e disa apaghar carang.

4. aeng odi’, artena aeng se aghili dari sombherra

Okarana: Aeng odi’ reya bannya’ gunana ka tamenanna reng tane.

5. colo’ songay, artena tada’ tampeggha kakanan

Okarana: Ella, mon se anyama Kacong acolo’ songai ongghu, kakanan mololo ban arena.

6. tabu’ bhudhak, artena tabu’ se raja

Okarana: Tabu’ bhudhak ongghu ba’na Cong mare ngakan nase’ sapereng ronto ghi’ ngakanna pole..

7. maso’ angen, artena ecapo’ cap

8. angen bharat, artena angen ghendhing

9. bherse, artena ressek, bhanas, tada’ karena sakale, epatada’

10. alas, artena tana se etombui ju-kajuan se ta’ eator.

Artena Oca’

1. tambhuruwan, artena: gampang aromasa

2. marengngot,artena: mareddeng, marongo’

3. manglo, artena: ghighir, dat-ngodat, nyalaaghi, ngaleroaghi

4. palares, artena: pagharus, papajhu

5. ban-aban, artena: bakto antara pokol 10 seang

aban, artena: re’nare’, seang

6. asemmonan, artena: asendelan

7. apangrasa, artena: aromasa

8. ngambri, artena: nyoppre, anggher, sopaja

9. jhujhuk, artena: lares, teppa’

10. moghuk artena: ta’ kellar tor lesso

f. Parebhasan ban Artena

1. Jha’da’-ngada’e kenneng sada’,artena: Jha’o-matao,ma’ta’ abuddhuan

2. Ta’ ka ada’ ta’ ka budi, artena: Ta’ ghuliyan, ghun-pagghun.

3. Ajam sapatarangan ta’ pada buluna, artena: Sataretanan ta’ pada batek ban pekkerra.

4. Mara ajam pote molos, artena: Oreng bine’ se ta’ paraten ka ana’na.

5. Ta’ ekenneng ajhum pole, artena: Ta’ ekenneng epateppa’ pole.

6. Tada’ aeng aghili ka olo, artena: Babateggha ana’ noron dari oreng towana.

7. Martabhat aeng e daunna tales, artena: Ta’ meddhas baburughan.

8. Abhabhat alas, artena: Sakabbhinna mamolan tanto malarat.

9. Du’-nondu’ mente tampar, artena: Alako bhajheng bannya’ ollena.

10. Tada’ dhalang kakorangan lakon, artena: Nemmo bhai bhab se ekacacaa.

BHASA MADHURA KELAS 5 SEMESTER 2

Artena Oca’

1. pajhat = lakar

2. mantep = teptep, tarongghu, koko karebbha

3. dhujan = bhair, lekkas, ceppet

4. margha = sabab

5. kellerra = barnana

6. aremmo = lebur robana

7. nyregga’ = nyerrong

8. tekel = rampe

9. nyoppre = sopaja

10. tarongghu = ongghuwan

11. gharabhanna = lalakonna

12. tengkas = tengghi ban kerreng

13. naleka = tatkala, ebakto

14. antes = massa’

15. lajhir = tanyeng ta’ bilu’

16. ghaghang = dhalangkedhanna un-daunan

17. mela = sabab

18. baraghaddha = bhandha

19. mokka’ tana = agharap tana

20. bhuthok = balutong, cabhuk

21. po’on = bhungka

22. ghungghungnga= ollena hasella

23. panarep = panabar

24. tokang tebbhas = tokang melle bannya’

25. katon = paddhang

26. tokang tarep = tokang tabar

27. papa = pase

Maksodda Oca’

1. dhaghang bhako maksodda juwal bhako.

2. dhaghang buja maksodda juwal buja.

3. dhaghang tana maksodda juwal tana.

4. tana ghadhin maksodda tana tanggungan otang.

5. dhaghang cecelan maksodda juwal bharang cecelan.

6. dhaghang ajam maksodda juwal ajam.

7. adhaghang embi’ maksodda ajuwal embi’

8. tana dhaghang maksodda tana juwal belli

9. mabudu’ pesse maksodda maenjam pesse balina lebbi bannya’.

10. adhaghang dhupa maksodda ajuwal dhupa

Ajharbaaghi Bhangsalan

1. ”Ba’na ma’ ngembhang penang, Ka’, pas loppa ka jhanjhina!”

Bhangsalanna : ngembhang penang

Tegghessa : paloppa

Panebbhussa : loppa

2. ”Nyomet mercon neko kenneng koca’ brakay moara, te-ngate sabab bhabhaja!”

Bhangsalanna : brakay moara

Tegghessa : bhaja

Panebbhussa : bhabhaja

3. ”Kaula samangken akalambhi dalem, alu-bulu ban otang!”

Bhangsalanna : akalambhi dalem

Tegghessa : kotang

Panebbhussa : otang

4. ”Sampeyan ngembhang bhako, tanto bhunga ngaghunge pottra penter!”

Bhangsalanna : ngembhang bhako

Tegghessa : bunga

Panebbhussa : bhunga

5. ”Eatore kaghali dhimen neyaddha, bighi accem, ghi’-ghighi’ paalos!”

Bhangsalanna : bighi accem

Tegghessa : maghi’

Panebbhussa : ghi’-ghighi’

Artena Ca’-oca’ se Malarat

1. kantos artena: sampe’, kangse, dhala, dhagha, tagher

2. kacatora ,, : kacaretaa, kakandhaa

3. kona ,, : abit, laju

4. ebhaba ,, : e daerah

5. mengka ,, : tarbuka, lekkas ngarte

6. tada’ omor ,, : mate

7. ebulangngaghi,, : eajharraghi

8. saraju’ ,, : pada rampa, pada ngompake

9. pangghaliyanna,, : pangataoanna, pangarteyanna, pangaonenganna

10. ghajang ,, : ghi’ ta’ tao alake, ta’ abine

11. mara ,, : akadhi, akanta, pada ban

12. kapeng ,, : se ka

13. parnata ,, : adhat, tatakrama

14. alalana ,, : ajhalanan

Oca’ Ghante

Oca’ gante bada 3 macem:

1. Oreng kapeng settong: sengko’, bula, kaula, abdhina, ban abdhi dhalem.

2. Oreng kapeng duwa’: ba’na, seda, dhika, sampeyan, panjhennengngan, ajunan, ban junan dhalem.

3. Oreng kapeng tello’: aba’na, dhibi’na, salerana.

Ca’-Oca’ se Olle Panoteng ”na”

1. bhako + na : bhakona

2. sabbhu’ + na : sabbhu’na

3. sabun + na : sabunna

4. labang + na : labangnga

5. accem + na : accemma

6. kapal + na : kapalla

7. samper + na : samperra

8. kapas + na : kapassa

9. tapay + na : tapayya

10. serap + na : serappa otaba serabbha

Oca’ Bhangsalan, Tegghes ban Panebbhus se Bada neng Tembang Kasmaran

1. Bhangsalanna : peyol kene’

Tegghessa : libali

Panebbhussa : li-bali

2. Bhangsalanna : bhator langghanna roma

Tegghessa :

Panebbhussa :

3. Bhangsalanna : sapeda roda tello’

Tegghessa : beca’

Panebbhussa : kecca’

4. Bhangsalanna : bengkona ebin

Tegghessa : kandhang

Panebbhussa : kasandhangan

5. Bhangsalanna : kaca kenneng pelkot

Tegghessa : meka

Panebbhussa : jhatmeka, tengka lako becce’

Tegghes ban Panebbhussa Oca’ Bhangsalan

1. Bhangsalanna : paghar lesan settong-settong

Tegghessa : ghighi

Panebbhussa : pangghi, mangghi, ghi’-gighi’ tong-etong

2. Bhangsalanna : kalowang kene’

Tegghessa : bhabbhuru

Panebbhussa : ru-kabhuru

3. Bhangsalanna : jhangka’ tengghi

Tegghessa : korse

Panebbhussa : koros

4. Bhangsalanna : cobbhu’ raja

Tegghessa : bhudhak

Panebbhussa : ecandhak

5. Bhangsalanna : ancor emmas

Tegghessa :

Panebbhussa :

Oca’ Tabhaliggha

1. tana kerreng x tana bacca

2. tana sarang x

3. bau nyerga’ x bau asareddhengngan

4. ajhuwal kroso’ x ajuwal bhako

5. dhagang anyar x dhaghang laju

6. tana tengkas x tana beccer

7. tana aop x tana tegar

8. tana nyaba x tana se akanta saba

9. bhako nepes x bhako tebbel

10. tajha’an lajhir x tajha’an loros

Laen Oca’na

1. tana lemmo =

2. bhuthok = balutong, cabhuk

3. bhako nepes = bhako dhammang

4. baraghat = bhandha

5. kokos = owa’

6. antes towana = samporna towana

7. tana kerreng = tana panengghin

8. talebat = talambhas, talanjhuk, talebbi

9. jharna = na’na’, terrang, jhatna

10. apalesser = akalenjar

Artena Oca’

1. ngabidhi artena: molae

2. kaonang ,, : kalonta, kaalok

3. manca naghara,, : lowar naghara

4. ghumantong ,, : baramma ca’na

5. lumbra ,, : kappra, biyasa

6. dhalaten ,, : tlaten

7. ekalkal ,, : ekella, eandhel

8. samane ,, : malolo

9. nyoppre ,, : sopaja

10. kalongedhan artena : pa-apa se andhaddhiaghi endhana

11. angger ,, : bates, sampe’,sopaja

12. emmet-remmet,, :

13. esogha ,, : ecellup ka sogha

14. ekoddhu’ ,, :

15. elorot ,, : ebuwang, educcole, epatoron

16. semmo ,, : abak

17. ebeddhel ,, : ecellup

18. bertana ,, : kabharra

19. langgheng ,, : teptep ta’ ba-oba

20. ebarissaghi ,, : ejhudhuaghi

Ghunana Pakakas

1. petok/are’ kene’: kaangghuy arao rebbha

2. jharum : ,, ajhai’ kaen

3. pasa : ,, marata kaju

4. landu’/pacol : ,, mokka’ tana

5. pecco’ : ,, ngale bato

6. todi’/laddhing : ,, ra’-ngerra’

7. are’/sada’ : ,, ngare’/arabas

8. tellennan/langgadhan: ,, langganna nyacca daging ban salaenna

9. cobbhu’/ketombhu: ,, baddhana berras

10. salagha : ,, marata tana

11. kanjheng : ,, namen jhaghung

12. sengghut/ember/temba: ,, ngala’ aeng

13. jhala/jharing : ,, megha’ jhuko’

14. tanen/jhira’ : ,, megha’ mano’

15. dhajung/war-guwar: ,, aguwar parao

16. jharing : ,, megha’ jhuko’/mano’

17. bubu : ,, megha’ jhuko’

18. sondhit : ,, ………………

19. pathel : ,, marata kajhu

20. peyol/todi’ se bhangonna bilu’: kaangghuy marata kajhu

Oca’ Sambhung (halaman 65)

1. sampe’ 2. sanajjan 3. margha 4. ban 5. sampe’ 6. sanajjan

7. sopaja’a 8. saellana 9. kalamon 10. akanta.

Ca’-Oca’ Olle Panoteng ”a”

1. malem + a = malema banne malemma

2. moseng+ a = mosenga banne mosengnga

3. kerrep + a = kerrepa

4. tales + a = talesa

5. enten + a = entena

6. salep + a = salepa

7. celleng + a = cellenga

8. laken + a = lakena

9. apes + a = apesa

10. kocek + a = koceka

Ondhaggha Bhasa

1. sengko’ – bula – kaula, abdhina

2. ba’na – dhika – sampeyan, panjhennengan, junan dhalem, ajunan

3. maju – maddha – ngereng, eatoranna

4. reya – neko – paneka, ka’dinto

5. tedung – tedung – saren

6. sateya – sanonto – samangken

7. ta’tao – sope, bikan – ta’oneng, dhukan

8. ngakan – madhang – neddha, adha’ar

9. sateya – sanonto – samangken

10. dissa – dissa – ka’dissa’

Abhasa Ngangghuy Bhasa Engghi Bhunten

1. Kalamon mangkaddha da’ emmaa bhai, becce’na ngeba KTP.

Manabi meyossa da’ka’dimmaa saos saena abakta KTP.

2. Iya, mara sengko’ dhulia mangkat, ma’le dhuli tagheppok ban orengnga.

Engghi, nyara/tore kaula dhulia mangkat, ma’le dhuli tapangghi sareng orengnga.

3. Bhatek Madhura reya ella kalonta da’ manca naghara.

Bhatek Madhura ka’dinto ampon kalonta da’ manca naghara

4. Mon kanta jareya, ba’na jha’ jhalanan, ame’ bada tamoy.

Manabi kadhighapaneka, panjhennengan jha’ yos-meyosan, tako’ bada tamoy.

5. Enghale sengko’ ella poma-poma, bila dapa’ dhuli nelpon.

6. Sapa ghuruna ba’na, sengko’ terro entara ka bengkona.

Pasera ghuruepon sampeyan, kaula terro nyabisa ka dhalemma.

7. Areya ghiba, ghabay le-olle ka ana’na.

Ka’dinto bakta, badhi reng-pareng ka pottrana.

8. Are Minggu sadumalem reya, sengko’ mangkadha.

Are Minggu sadumalem paneka, kaula mangkadha.

9. Entara da’dimma ba’na, Nom?

Meyossa da’ ka’dimma panjhennengngan, Nom?

Oca’ Bhangsalan

1. Oca’ bhangsalan : ngembhang penang

Okara bhangsalanna : Dhika ma’ pas ngembhang penang da’ ka bula le’. (paloppa = loppa, maloppa)

2. konye’ ghunong

Nyara eatoranna adha’ar, konye’ ghunong. (temmo = samo nemmona, sanemmona,etemmo)

3. Anggumo’ dapor

Kaula anggumo’ dapor dapa’ da’ka’dinto dhimen asareng Rama. (tomang = toman)

4. balang pagar

Sapena Pa’Sabadin ka’dissa balang pagar da’ kandhangnga sareng pottrana. (jherring = eghiring)

5. angghumo’ dada

Adhu, Le’, ma’ angghumo’ dada ghi’bhuru dapa’ pon palemanna. (soso = kasusu)

BHASA MADHURA KELAS 6 SEMESTER 1

M. Rasyad, Guru SDN Cenlecen 2, Pakong, Pamekasan, Madura

Maksoddha Oca’

1. jhaman kona= bakto lamba’

2. bhan-sabbhan= yap-teyap, saneyap

3. bhar-kabhar = ta-berta

4. asa’-longsa’ = aleg-selleg

5. bilan = lamba’, sabbhan

6. tatompa’an = teteyan

7. dhaksakala = dhakkala, dhadhaghan

8. alantaran = asabab, dhaddhi sabab

9. ngobasane = ngaandi’ kakowadan

10. sala angghuy= klero aguna’aghi

11. pakakas = parabhut

12. jhung-kejhungan= dhing-ghendhingan

13. la-mala = jan-sajan,

14. so’e = sajan

15. adhumbel = adhulit

16. hajhaddha = neyatta, pangarana, kaparlowanna

17. etojju = eara

18. bhajheng = pateng

19. adhat parnata= atoran, tatakrama

20. parsasat = akanta, akadi

Okara samporna ban okara ta’ samporna.

1. Okara samporna

Conto: 1) Embhuk ajuwal soto.

embhuk enyamae: jhejjher (pokok kl)

ajuwal enyamae: careta (predikat)

soto enyamae: lesan (keterangan)

2) Kaka’ toju’ (ta’parlo lesan/intransitif)

kaka’ enyamae: jhejjher (subyek)

toju’ enyamae: careta (predikat)

Sepada ban no.2) (intransitif)

– Ebhu asaren.

– Ale’ ka pasar.

– Kaka’ maca.

– Brudin ngaji. Otaba: Brudhin tedung

2. Okara ta’samporna

Conto: 1) Kae sape (tada’ caretana/predikat)

Kae …………..sape.

2) Embhuk melle (tada’lesanna/obyek)

Embhuk melle ………………

3) Mega’ seset (tada’jhejjherra/subyek)

……………mega’ seset.

Tabhaliggha oca’

1. bhunga x sossa

2. tobuk x korang, tobang

3. jhau x semma’, para’

4. larang x moda, lo’or

5. marenges x lebur, senneng

6. ngada’ x modhi, akher

7. palang x pojur, salamed

8. lebur x ontep,bajhi’,cremmed

9. apolong x apesa, apencar, aen-laen, aebang

10. rokon x asattro, amoso

Bhangsalan

Conto:

1. Eyatore dha’ar pasaeyaghi, sanaossa konye’ ghunong, samo-temmona.

2. Kaula ngembhang bhako, ajunan kasokan rabu da’ ka’ dinto, bhunga talebat.

Bhangsalan – Arte/Tegges – Panebbhus /karep

1. konye’ ghunong – temmo – samo-temmona

2. cabbhi kene’ – cabbhi lete’ – te’-lette’an

3. brakay moara – bhaja – laloja,bhabhaja,ja-ngaja

4. bato kene’ – baliker – epekker

5. adhasar kaca – rasa – aromasa

6. bighi accem – maghi’ – saghi-mangghina

7. kalambhi dalem – kotang – aotang

8. ghaghang padi – roman – man-ngoman

9. kalowang kene’ – bhabbhuru – kabhuru

10.dhurin raja – nangka – nyangka

Laen oca’na

1. berta = kabhar

2. ta’nambhu = ta’mambhu, ta’parlo

3. mancanaghara= lowar naghara

4. apolong = akompol

5. ghamba’ = ghumbhus

6. tampeyassa = tampessa

7. senneng = bhunga, lebur

8. arembhak = arembhuk, aronding

9. nekkane = nerrossaghi hajhaddha

10. sajjeggha = molae

Oca’ tabhaliggha

1. malarat x ghampang

2. nako’e x naremtemaghi

3. marenges x naremtemaghi

4. lagghu’ x sateya (lagghu x nare’, ban-aban)

5. kottha x dhisa

6. pojhur x palang, calaka’

7. lamba’ x sateya (lambha’ x cerre’, barikkeng)

8. tartep x salbut, ta’atoran

9. lerres x sala, kalero

10. lagghang x repot

Artena/maksoddha oca’

1. saor mano’ = nyambhit areng-bhareng

2. arembhak = arembhuk, aronding

3. patang torkop = salang terkem

4. ngobasane = ngoasae

5. nyalethak = klacer

6. bungso = ana’ dhibudhina, ana’ selaher dhibudhi

7. pakabharan = pabertaan

8. so’e modern= sajan modern, sajan majhu

9. ngalelenge = ngedherri, ngobhengnge, ngeterre, moterre

10. ne’marene’ = apangako ta’andi’, ken-mamesken, ne’makene’

Agunaaghi oca’ bhangsalan

1. balang paghar artena jherring karebbha eguring.

Okrana: Sae karepe’ ka’dhinto engghalla balang paghar, guring sopaja kengeng edha’ar.

2. bato kene’ artena baliker karebbha epekker.

Okarana: Ampon, Ka’, ja’ bato kene’ terros barang dhagangan se ampon roghi ja’ kapekker terros ta’ sae..

3. peyol kene’ artena li-bali karebbha eli-bali

Okarana: Se maemot ce’ segghuddha sampe’ e peyol kene’ maske eli-bali tada’ obana.

4. brakay moara artena bhaja karebbha alaloja.

5. paghar lesan artena ghighi karebbha pangghi, mangghi

6. gheddhang tepes kole’na artena gheddhang susu karebbha kasusu

7. bighi accem artena maghi’ karebbha pangghi

8. kembhang penang artena paloppa karebbha loppa

9. kembhang nyamplong artena sare karebbha esare otaba nyare.

10. daun oto’ artena lambhajhung karebbha ebhujung otaba erampas.

Artena Oca’

1. jhaman purba = jaman lamba’,jaman kona

2. lamba’ = bilan, sabbhan, kona

3. pakakas = alat, parabut

4. baratta = alarbat, dapa’da’man-dimman,

5. tomang = pangobbharan

6. ngalelenge = ngedherri, ngobhengnge, ngeterre,moterre

7. lemmos = dhalmos, sengkah, males

8. sanajjhan = sanare, maske, someleya

9, ngabula = abhakte,ababu,daddi bareng, daddi ro-soro

10. cakang = bajheng alako, caccel, parekas

Artena Oca’

1. nyabis = meyos, entar, mangkat

2. maemodha = maenga’a

3. Aghung = emba, ma’aja

4. kobhung = langghar

5. yos-meyosan = lan-jhalanan

6. adhabu = acaca, ngoca’

7. maskeya = sanajjhan

8. pakakas = parabhut

9. ka’-angka’ = ri’-berri’

10. kabater = mangmang, was-was

Aghunaaghi Bhasa EngghiBhunten

1. Entara da’ dimma Samsul ban Kadir jareya?

Meyossa da’ ka’ dimma Samsul sareng Kadir ghapaneka?

2. Apa se e kakarep Kadir ban Samsul nyabis da’ Ghung Masna?

Ponapa se e kakarsa Kadir sareng Samsul nyabis da’ Aghung Masna?

3. Baja apa Samsul ban Kadir se entara ka Ghung Masna?

Bakto napa Samsul sareng Kadir se meyossa ka Ghung Masna?

4. Apa maksoddha Kadir ta’ maghi ngajhak kanca bannya’?

Ponapa karsana Kadir ta’ marengaghi ngatore kanca bannya’?

5. Baja apa Kadir ban Samsul se arembhak jareya?

Bakto ponapa Kadir sareng Samsul se arembhak ghapaneka?

Artena Oca’

1. mara = akadhi, akanta, pada ban

2. eyagem = eangghuy

3. sengel = odheng

4. eyastane = etanange

5. nongghul = nyongkol

6. asta = tanang, kobhuran, palowadhan, pasarean

7. epente = epeles

8. ngagem = ngangghuy

9. kantos = sampe’, kangse, kongse, dhala, dhagha, tagher

10. katengal = katela, paddhang

11. paraba’anna = bhadhanna

12. mundhut = ngala’, ngenjham

13. sogha’na = gaga’na

14. pera’ = ghun, coma, keng, neng, namong

15. rarengghan = pajhangan

16. ngadhek = manjheng, jhagha

17. nyerrat = noles sorat

18. ejharba’aghi = eterrangaghi

19. rambhanan = un-daunan (pakanna keban)

20. ghalak = ngekke’an

Bhasa Engghi Bhuntenna

1. epakon bhasa enja’iyana : esoro

2. ngatorraghi serrat ,, : ngaterraghi sorat

3. sarengan pole ,, : ban pole

4. maemoddha ,, : maenga’a

5. dhabuna,andhikana bhasa enja’iyana: oca’na

6. poron ,, : enda’

7. meyossa ,, : entarra

8. adha’ar ,, : ngakan

9. aseram ,, : mandi

10. edhikane ,, : esoro

Aghabay Okara Petanya

1. Eko melle odheng e pasar malem.

E dimma Eko melle odheng?

Otaba: Eko melle odheng e dimma?

2. Mored kellas ennem abhersean leke.

Abhersean apa mored kellas ennem?

3. Pa’ Ghafur molang bhasa Madhura.

Molang ponapa Pa’ Ghafur?

4. Dhalemma Pa’ Gafuri e temorra Pasar Anyar.

Eka’dimma dhalemma Pa’ Gafur?

5. Tari ghambu asal dari Songennep.

Asal dari dimma tari ghambu?

Artena Oca’

1. paanabhan endha = pangabasan alam bagus (pemandangan alam yang indah)

2. pasareyanna = astana, makamma, koburanna

3. rarengghanna = pakakassa

4. ampon kalonta = ella kaalok, ella kaonang

5. satengkes = saghintel

Artena/Maksodda Oca’

1. mahlok, artena: bharang

2. keban kene’ ,, : ebin kene’

3. gharesghes,,, : cellep ban panas

4. partandha ,, : tetengnger

5. nalekteghi ,, : nalete, mareksane

6. ngastete ,, : tengate

7. ngobasane ,, : ngoasae

8. samasthena ,, :saongghuna,satantona, sabenderra

9. eobhate ,, : etambhai

10. aenneng ,, :apagghun,ngennengnge

Laen Oca’na

1. ongghar gherring = bhuru baras sake’

2. tapengsor = ghila, ta’ baras pekker

3. sake’ moros = kaberradan, ataean terros

4. sake’ kalesma = sake’ amero’an

5. arabat aba’ = aromat bhadhan, meyara bhadhan

6. mepes jhamo = maalos jhamo

7. tabu’ sembeng = padha’aran kembung

8. sake’ enco’ = ngaroyoan resoan

9. kapoleen = sake’na molat, sake’ pole

10. ecapo’ pat-sarapat =

Maksodda Oca’

1. toko obhat = apotek

2. ta’ nyaman rassa= sake’ bhadhan

3. pae’ eber = sake’ ta’ nyaman ngakan

4. ngelkel = ta’ bu-ambu, ros-terrosan

5. ressep = cateddhanna obhat

6. ngamar = ngenep, obname

7. einfus = …………..

8. sangkal putung = tokang peletta oreng potong

9. panyake’ alleyan= panyake’ se nolaran

10. apotek = toko obhat

Artena Oca’

1. kadokterran= ……….

2. ngoperasi = …………..

3. eter = ………..

4. ombhalanna= opana

5. nyacak = ngoddhi

6. ajaib = ………….

7. ngadudu = serrona oreng amargha sake’

8. nyelo = sala settong rassa sake’

9. iklan = ……………

10. kaparengan = olle ri’-berri’, olle baberri’

Aghabay Okara Panyoro

1. toju’ : Eya’ toju’ da’ dinna bhai, ja’ u-jau.

2. dung-tedung : Ayo, dung-tedung la malem.

3. kakan : Ba’na mon la mare jhar-ajharan jajan reya olle kakan.

4. males : Bha’na jha’ daddi oreng males, kodhu bhajheng jhar-ajharan.

5. melle : Mon melle bharang ba’na mele se bagus banne se larang.

Aghabay Okara Pamojhi

1. ebaghia : Tabaranna ba’na gella’ rowa moga-moga so orengnga ebaghia.

2. akora : Sengko’ noro’ sennneng mon ba’na ce’ akora sataretanan.

3. dhapora : Dhapora ba’na berse lebur abasanna.

4. enga’a : Iya, Le’ sengko’ ban ba’na mandar pada enga’a terros akanca maske u-jauan ta’ apolong kennengngan.

5. gharusa : Adhu baddinna ba’na Bhing se wal-juwal edissa rowa, iya mandar gharusa daganganna ba’na.

Artena Oca’

1. taresna = neser

2. ta’dim = ……………

3. akor = atong, rokon, cocok

4. parenta = dhabuan

5. endha = bhagus

6. ghumate = talebat ghate

7. bu-rombu = kas-rakas, sarka

8. bhiri = jhijhir

9. samarambha = karokonan

10. ngen-angen = pangaterro

Ca’-oca’ se Malarat E Dalem Tembhang Maskumambang

1. ondhur dateng artena = nyenggha pas abali

2. laher bhaten,, = lowar dalem (bhadan ban ate)

3. ghudha ,, = anca, tengnget

4. etondhung ,, = eojhuk

5. tola’ bali ,, = mare dapa’ pas mole, laggalik

6. mogha ,, = mandhar

7. Ghuste ,, = sambhadhanna da’ se kobasa (Allah)

8. majungana ,, = ajagaaghiya

9. sasat ,, = akanta,pada moso,mara, marabhut, acora’

10. pajhat ,, = lakar

BHASA MADHURA KELAS 6 SEMESTER 2

Artena Oca’

1. bhandhingaghi artena: akorraghi

2. taon tapongkor artena: taon se sabbhan

3. bilan ,, : lamba’, sabbhan

4. tandhuk ,, : tondu’, dapa’

5. jhujhuk ,, : teppa’

6. nodhuwaghi ,, : aberri’tao

7. bang-abang ,, : antarana bhume ban langnge’

8. ghu’agghu’ ,, : di-budi are

9. nyepta ,, : aghabay

10. tatompa’an ,, : teteyan

11. entasa ,, : narabassa, alebaddha

12. tompangan ,, : tompa’an

13. lares ,, : gharus, jhujhuk, nojjhu da’ settong kennengan

14. palabbhuan ,, : kennenganna prao/ kapal ambu

15. ambhu ,, : mambhu, parlo

Artena/Laen Oca’na

1. saroju’ = pada rampa, pada ngompake

2. nangko = nyeddhing

3. ngen-angen = pangaterro

4. palabbhuwan = paambuwanna kapal ban parao

5. baratta = alarbat sajan jhau

6. nyabis = entar, meyos

7. arembhak = arembhuk

8. laodhan = ambu sakejjha’ se alako, ngaso

9. pangataowan = pangaonengan

10. makkele = aballii

Artena Oca’

1. ngadhek = manjheng, jhumenneng, jhagha

2. alabbhu = ambu

3. palasdhana = paddhangnga

4. sasat = akanta, pada moso, mara, marabhut

5. ngelta’ = alhang, arjhang, ce’pelka’na

6. palataran = taneyan

7. tambhangan = sampan, parao

8. menangka = aropa (sebagai)

9. arongan = dalemma tase’

10. arasoghan = akalambhi

11. ngastane = alako

12. masinis = oreng se majhalan messinna seppor

13. arompak = arosak

14. pongghabana = pegawainya

15. serrang = serreng, serbu

16. tandhuk = tondu’, dapa’

17. pandhighana = jhurmudhina parao/kapal

18. hajhaddha = neyaddha, pangarana, kaparlowanna

19. addhreng = ongghuan

20. narekae = arencanae

21. asanat = maranta, aneyat, hajhat, asajjha

22. caro’ = jharing kene’ kaang ghuy megha’ jhuko’

23. sango = ban-ghiban

24. bhalai = calaka’, mosiba

25. ngen-angen = pangaterro

Artena Oca’

1. maddha artena: maju, ayo’

2. maleng ,, : oreng se dhujan ngeco’

3. lebbhu ,, : maso’

4. ceccer ,, : kare, akare

5. ota’an ,, : bharang se kalowar bakto modhar

– alabbhu ,, : ambu, mandi ojan

– pandhigha,, : jhurmodhina parao/kapal

Partandha Kabadaan

1. Ba’-koba’an tandhana menta tolong/ngajhak.

2. Nyongjhung tanang tandhana atanyaa/abalaa.

3. Marongo’ sambi malengos tandhana pegghel.

4. Atampa cangkem tandhana sossa.

5. Dadana dhek-ghadhegghan tandhana tako’/ngetek/takerjhat.

Artena Oca’

1. ngen-angen = pangaterro

2. so’e = sajan

3. maddhek = mamanjheng, aghabay

4. magharsare = ra’yat, bargha

5. epantha = epandha, ebagi

6. patarongghu = paongghuan

7. kantha = mara, cora’

8. bheddhu = gha’bur

9. ban-aban = bakto antara pokol 10.00 seyang (aban = re’-nare’, seyang)

10.parsasat = akantha, akadhi

Jawabhan se Paleng Bhender

1. kalonta =kaonang,kaotara, kaoncar

2. masenneng = mabhunga

3. angenna ta’ tandes = ser-ngalesser

4. dadar = bhaghianna daun (daun se kerreng/se ghagghar ka tana otaba nyamana jhajhan)

5. ngadharbhang = mera talebat

6. ngamennyor = koneng talebat

7. le’erra = ………………….

8. bangket = bates

9. arengreng = ngejhung re-lere

10.erengreng = mereng

Artena Oca’

1. ngombar artena: katon, paddhang

2. nyonar artena: nyinar

3. babulangan artena: pangajharan, baburughan

4. taresna artena: neser

5. bilangan artena: etongan

6. nantang perrang artena: ngajhak perrang

7. aghubhek bhume artena: aghaluy tana

8. ghumbingnga iman artena: ghempella kaparcajaan

9. arengreng rembhak artena: ngarang / rencana rembhuk

10.tabhughel artena: tatale

Okara Nongghal ban Okara Rangke’

Conto 1. Mejana bhaghus. (okara nongghal)

Korsena anyar. (okara nongghal)

Mejana bhaghus dhineng korsena anyar. (okara rangke’/rampet atong)

2. Andi mangkat

Fajar dateng.

Andi mangkat tape Fajar dateng. (okara rangke’/rampet saleser)

1. Kyae meyos.

Santrena mangkat.

Kyae meyos jhughan santrena mangkat.

2. Kaka’na bada e amper.

Ale’na amaen ebudiyan.

Kaka’na bada e amper tape ale’na amaen e budian.

3. Ebhuna mondhut wa’-buwa’an.

Embhuk melle temon.

Ebhuna mondhut wa’-buwa’an dhineng Embhuk melle temon.

4. Rama meyos ka pasar.

Ebhu abhetthek e dapor.

Rama meyos ka pasar namong Ebhu abhettek e dapor.

5. Rama meyos ka kantor dhisa.

Yanti mangkat asakola.

Rama meyos ka kantor dhisa seddhengngan Yanti mangkat asakola.

Pyatoran

Kalaban rampongnga buku Pangajharan Carakan Madhura ”Bhajheng Ajhar” ka’dinto kaula mojhi sokkor da’ Ghuste Allah se kobasa.

Ta’ kasambu’ pole ja’ tolesan carakan madhura samangken ampon kasellek sareng tolesan laten se ban arena katoles neng media cetak, sareng juga ampon bannya’ red-mored SD se ta’ bisa noles sareng maca tolesan carakan madhura. Tantona kabadaan se kadhi ka’dinto mongghu da’ sadhajana ghuru se ghumate da’ carakan madhura dhaddhi settong tandha se korang sae mongghu da’ kalangghengngan carakan madhura.

Menangka dari ka’dinto ngereng kaula sadhaja otamana da’ ru-ghuru SD sopajaa mapenter red-moreddha edalem noles sareng maca carakan madhura. Sabab manabi tareka ka’dinto ta’ ebhillai tantona ebingkeng are carakan madhura bhakal elangnga dari bhume madhura.

Kaangghuy nyokope tareka ka’dinto kaula nyellangngaghi nyoson pangajharan carakan madhura se essena metthek dari buku Pangajharan Bhasa Madhura Sare Taman kellas 3 sampe’ kellas 6 angghidhanna Pa’ M. Dradjid, B.A. dkk. ceta’an kapeng settong taon 2006.

Buku ka’dinto ce’ aghunana mongghu da’ sadhaja ghuru bhasa madhura se molang neng SD, langkong-langkong da’ badhan kaula dhibi’ karana dhaddhi pandhuman e dalem nyoson jawabhan dari al-soal se bada neng buku mored.

Saka’dinto pyatoran badhan kaula, manabi bada kakaleroan e dalem tolesan nyo’onna palerressaghi sabellunna emolangaghi ka mored.

Pakong, 25 Pebruari 2012

se nyoson

M. RASYAD

Ghuru SDN Cenlecen 2-Pakong-Pamekasan-Madura

18,305 total views, 19 views today


Harap login untuk Vote UP postingan ini.

Comments (1)

You must be logged in to post a comment.

Login to your account

Can't remember your Password ?

Register for this site!

Skip to toolbar